Soru & Cevap: Soru Sor, Cevap Al
Soru ve Cevap
10 Kasım 2026 Salı
Bugün
Bugün bölümü hazırlanıyor.
Soru ve Cevap
10 Kasım 2026 Salı
Bugün bölümü hazırlanıyor.
Hayır, bu iddia tamamen asılsız bir şehir efsanesidir. Charles Darwin ömrünün son anına kadar evrim teorisinden vazgeçmedi, teorisini reddetmedi ve yanıldığını asla söylemedi.
Peki neredeyse yüz yılı aşkın süredir dilden dile dolaşan bu dedikodu nereden çıktı derseniz, karşımıza tam bir propaganda klasiği olan "Lady Hope hikayesi" çıkıyor! Darwin 1882 yılında hayatını kaybettikten tam 33 yıl sonra, 1915'te Elizabeth Cotton (Lady Hope olarak tanınan bir vaiz) ortaya sansasyonel bir iddia attı. Bu anlatıya göre sözde Darwin ölüm döşeğindeyken evrim fikrinden büyük pişmanlık duymuş, teorisini geri çekmiş ve dini metinlere sığınmıştı.
Oysa bu iddia bütünüyle kurguydu. Darwin'in son anlarında yanında olan kızı Henrietta Litchfield ve oğlu Francis Darwin, bu söylenti duyulur duyulmaz iddiaları kesin bir dille yalanladı. Henrietta, bu kadının babasının son hastalığı süresince ziyaretine dahi gelmediğini, Darwin'in son nefesine kadar bilimsel görüşlerinden hiçbir şekilde geri adım atmadığını açıkça belgeledi. Hatta Darwin, yaşamının son aylarında bile bitkiler ve yer solucanları üzerine bilimsel gözlemlerini sürdürüyordu.
İşin en güzel yanı da şu ki, bilimde doğruluk kişilerin son nefeslerindeki hislerine veya kulaktan dolma rivayetlere değil, somut kanıtlara bakar! Doğal seçilim yoluyla evrim, Darwin'den bu yana geçen sürede moleküler biyolojiden genetiğe ve fosil kayıtlarına kadar binlerce bağımsız kanıtla defalarca doğrulandı
Hayır, din öğretileri insan evrimini durdurmaz ve 100 yıl içinde dinlerin tamamen yok olması için de güçlü bir kanıt yok. Evrim, "ilerleme" ya da "gecikme" ölçeğinde işleyen bir süreç değil. Popülasyonlarda kalıtsal varyasyonun, farklı üreme başarısı yoluyla nesiller içinde değişmesidir. Bir inanç sistemi bunu ancak üremeyi, ölümü veya gen akışını etkilerse etkiler.
Din bu üç alana dokunabilir. Bazı gruplarda yüksek doğurganlık normları, bazılarında bekârlık yeminleri veya doğum kontrolüne dair kurallar var. Bu, belirli gen frekanslarını çok küçük ölçekte kaydırabilir. Ama dinsel eğilim ile genetik farklar arasındaki bağ zayıf ve tartışmalı, dinin kendisi de büyük ölçüde kültürel olarak aktarılıyor. Kültürel aktarım ise genetik evrimden çok daha hızlı değişir. Bir kuşakta din değiştiren insan sayısı, gen havuzundaki değişimden kat kat büyük olabilir. Yani etkisi esas olarak kültürel evrim düzeyinde.
İkinci kısım için ayrım şu: dinin tür olarak insan için "gerekli" olup olmadığı ile belirli kurumsal dinlerin geleceği ayrı sorular. Evrimsel psikolojide görece bir uzlaşı var ki din, seçilmiş bazı zihinsel mekanizmalardan (ajan algılama, ölüm kaygısı, ahlaki sezgiler) doğan bir yan ürün ya da bunların kullanımı olabilir, zorunlu bir adaptasyon olmayabilir. Atran din için "kendi başına evrimsel bir işlev yok" diyen görüşü savunur. Sosis ise ritüellerin gruba bağlılığı gösteren pahalı sinyaller olarak işlev görebileceğini öne sürer. Bu tartışma sürüyor. Sterelny de inançtan önce topluluk pratiklerinin geldiğini savunuyor.
Gelecek tahmini daha da belirsiz. Zengin ve güvenli toplumlarda dindarlık genellikle azalıyor, ancak küresel ölçekte dindar nüfusun doğurganlığı daha yüksek olduğu için bazı demografik projeksiyonlar, dinsiz olanların payının uzun vadede düşebileceğini bile gösteriyor. Jackson ve arkadaşları, dinsel değişimin doğrusal olmadığını, bu yüzden güvenilir öngörü için doğrusal olmayan modellere ve Batı dışı örneklemlere ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Saroglou da dinin geleneksel biçimlerinin değişip daha kişisel bir maneviyata dönüşebileceğini, bireysel dindarlık farklılığının ise türün kendisi için dinden daha adaptif olabileceğini belirtiyor.
Özetle, 100 yıl sonra insanlığın var olup olmayacağı dinden çok iklim, hastalıklar ve nükleer risk gibi etkenlere bağlı. Dinler büyük olasılıkla yok olmayacak, ama bugünkü biçimleriyle de kalmayacak.
Yenilenen tasarımıyla daha kolay kullanılan Evrim Ağacı mobil uygulaması sayesinde video konu önerisinde kolaylıkla bulunabilirsiniz. Video sekmesinden istekte bulunabilir, diğer kullanıcıların önerilerini oylayabilirsiniz.
Yaşama amacımı bulacağım güne kadar kendimi her gün dünden daha iyi yapmak şuan ki yaşama amacım. Bunun içinde kendimi ertelediğim şeyleri yapmaya itiyorum olağanca, rutin olarak beni geliştirecek belli alışkanlıklarım var ve bunlara prensip olarak sadık kalıyorum ne olursa olsun.
beyin bir kere ayak uydurur ama evrimsel olarak uydurması çok daha zor ve uzun olur çünkü evrim seçilimle oluyor bide şuanki zamandan seçilimde azaldından çok daha zor olur. neyse biz olduk desek şuanki zorlanmalar minimuma iner ve zengin bir şekilde hayat sürerdik. ancak kapitalizm eski evrimsel beyinle oldundan bu sistem komple değişir bambaşka boyut alırdı çünkü kapitalizm için fakirleride lazım ama dedim gibi şuanki zamana insan evrimleşseydi herkes zengin olacandan bu sistem olmazdı zaten. bu arada bunlar benim düşüncem haberin olsun da ancak yüksek ihtimalle böyle olurdu zaten çünkü sonuçta evrimsel seçilimde hep en güçlü kişi ayakta kalırya ondan yani