Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Neandertalleri İnsanlar Yok Etmemiş Olabilir!

Neandertalleri İnsanlar Yok Etmemiş Olabilir! Mauro Cutrona
Reklamı Kapat

Bu yazı, LiveScience isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Neandertaller modern insanlarla bir milenyum boyunca kültürel ve seksüel olarak beraber var oldular ve 40.000 yıl önce soyları tükendi. Bilim insanları aynı zamanda bu araştırmanın, bazı bilim insanlarının düşündüğünün aksine, modern insanların neandertallerin yok olmasını hızlandırmadığını öne sürdüğünü ekliyor. 

Neandertallerin modern insanın soyu tükenmiş en yakın akrabası olduğu ve Avrupa ve Asya'da yaşadıkları biliniyordu. Yakın zamandaki araştırmalar neandertallerin modern insanlarla çiftleşebilecek kadar ilişkili olduğunu öne sürüyor. Ayrıca Afrika dışındaki herhangi birinin DNA'sının %1,5'i ile %2,1’i arasında değişen bir oranla neandertal kökenli olduğu biliniyor.

Neandertallerin ne zaman yok oldukları uzun zamandır belirsizdi ve modern insanın yok oluşlarını yokuşa sürüp sürmediği çok tartışma yaratan bir konuydu. Neandertaller Avrupa'ya modern insandan önce girdi ve önceki araştırmalar son neandertallerin İber Yarmadası'nda 35.000 yıl önceye kadar yaşadıklarını gösteriyordu ki bu Neandertallerin muhtemel olarak bir milenyum boyunca bölgeyi modern insanlarla paylaştığı anlamına geliyordu. Ancak, daha güncel araştırmalar bazı neandertal fosillerinin düşünülenden binlerce yıl daha eski olabileceğini gösteriyor. Bu, neandertallerin modern insanın yaklaşık 42.000 yıl önce Avrupa'ya varışından daha önce yok olmuş olma olasılığını artırıyor.

Bilim insanları neandertallerin ne zaman yok oldukları gizemini çözmeye yardımcı olmak için Rusya'dan İspanya'ya 40 arkeolojik siteden kemik, kömür ve kabuk örneği inceledi. Daha kesin bir tarih belirleyebilmek için örnekleri olduğundan daha genç gösterebilen organikleri çıkarma ve kemik örneklerinden gelen molekülleri süzme gibi ileri düzey yöntemleri benimsediler. Yeni sonuçlar neandertallerin 41.000-39.000 yıl önce Avrupa'dan silindiklerini gösteriyor. İngiltere'nin Oxford Üniversitesi'nde bir radyokarbon bilimcisi olan, araştırma yazarı Tom Higham şöyle söylüyor:

Bence, ilk defa, neandertallerin yok oluşuna dair güvenilir bir tarih verebiliyoruz. Bu yıllardır elimizde olmayan bir şey.

Neandertallerin yok oluşu, Karadeniz'den Avrupa'nın Atlantik kıyılarına kadar olan bölgelerde gerçekleşti. Zamanlama ve coğrafya, modern insanlarla neandertallerin 2.600 ila 5.400 yıl boyunca birlikte yaşamış olabileceklerini işaret ediyor. Bu zaman dilimi iki grubun genetik ve kültürel olarak etkileşime girmesini sağlamış olabilir. Bu bulgular modern insanların hızlıca –diyelim ki şiddet yoluyla– Neandertallerin yerine geçmediğini gösteriyor. Bunun yerine neandertallerin yok oluşunun "düşünülenden çok daha karmaşık ve uzun bir süreç" olabileceğini Live Science’a söyleyen Higham sözlerine şöyle devam ediyor:

Neandertaller ilk modern insanların kıtaya gelişiyle inişe geçen bir genetik çeşitlilik durumu yaşamış olabileceklerine dair bazı genetik kanıtlar bulunuyor. Bu onların bir süredir yavaşça yok olduğu anlamına gelebilir ancak tabi ki, kanıtlarımız bu olurken modern insanlarla neandertaller arasında uzun süreli bir çakışma olduğu yönünde.

Neandertaller tamamen yok olmamış bile olabilir, bunun yerine modern insan popülasyonları içine asimile olmuş olabilirler. Higham sözlerine ekliyor: “Neandertallerden kalma yüzde 1-2 civarında bir genetik mirasımız olduğunu biliyoruz, yani türler arası üreme söz konusu.”

Neandertaller ve modern insanlar arasında seks konusunda bir gizem de iki soyun çiftleşmesinin tepe noktasının 77.000 ila 114.000 yıl önce olduğunun düşünülmesi ki bu Avrupa'daki potansiyel türler arası üreme zamanının çok öncesinde. Ancak Higham'ın fırından yeni çıkmış bulguları gösteriyor ki türler arası üreme 55.000-60.000 yıl öncesinde gerçekleşti. Bu bilgi Avrupa'daki türler arası üreme senaryolarıyla çok daha uyumlu. Higham sözlerini şöyle tamamlıyor:

İhtiyaç duyulan şey Avrupa'daki geçiş dönemine ait insan kemiğinin geniş genetik analizi. Gelecekte bilim insanları çalışmalarını Doğu Avrupa ve Avrasya yönünde genişleterek neandertal yok oluşuna ve modern insanın dağılışı üzerine daha fazla bilgi ve örnek bulmayı hedefliyor.

Bilim insanları, bulgularını 21 Ağustos 2014 tarihli Nature dergisinin sayısında detaylandırdılar.

Teşekkür: Bu çeviri için Gizem Şentürk'e teşekkür ederiz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: LiveScience | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/11/2020 05:02:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2613

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Yapay Seçilim
Depresyon
Deprem
Hastalık Dağılımı
Dilbilim
Türleşme
Örümcek
Sperm
Diş Hekimliği
Küresel Salgın
Hasta
Malzeme
Maske
Gazetecilik
Gezegen
Çocuk
Fotoğraf
İletişim
Solunum
Ağız Sağlığı
İklim Değişimi
Carl Sagan
Ekoloji
Hastalık
Evrimsel Antropoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilimi yanlışlayan tek şey bilimdir ve o da bunu sıklıkla yapar.”
Matt Dillahunty
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol