Herhangi bir inanç; bilimin, insanlığın ve iyiliğin yayılmasının önündeki en büyük engeldir, kötülüklerin temelini oluşturur.

Bu iddiayı incelediğimde birçok açıdan sorunlu olduğunu görüyorum. Öncelikle iddiada net bir kapsam bulunmuyor. Bilimin temelinde de temel inançlar (varsayımlar) bulunur. İnsanlık veya iyilik gibi değerlerin anlam kazanması, içeriğinin belirlenmesi veya temellendirilmesi için inançlara ihtiyaç vardır. İddianın kapsamı aşırı geniş olduğundan karşı çıkılan kavram savunulmak istenen kavramı bile kapsamakta ve iddia kendini zayıflatmaktadır. İkinci olarak odaklanacağım konu inancın karşısına koyulan "bilim, insanlık, iyilik" paketi olacak. Bilimi kısaca insanın evreni/doğayı anlamak ve dönüştürmek için giriştiği toplumsal bir faaliyet olarak görüyorsak bu süreçten "insanlık" ve "iyilik" gibi değerler kendiliğinden çıkmayacaktır. Bu değerleri engelleyen "temel" sorun iddiasını da bununla birlikte irdelemek gerekiyor. Sorunun köküne inilmek isteniyorsa bu inançların nasıl bir somut zeminde ve hangi politik iklimde yayıldığına veya köpürtüldüğüne bakılmalıdır. Bu söylemler siyasal/ideolojik iktidarı korumak için mi kullanılıyor? Taraflardan biri kendi eylemlerini meşrulaştırmak için bu görüşleri karikatürleştiriyor olabilir mi? Umutsuzluk, geleceksizlik, korku, öfke gibi duygular; insanları buna itiyor olabilir mi? Her inancı kötülüklerin temeli olarak görüp sadece semptomu bastırmaya çalışmak, bizi asıl sorunlardan uzaklaştırdığı için sorunların derinleşmesine neden olacaktır. Son olarak "en büyük engel" kısmına değinmek istiyorum. İnsanlık, iyilik, insan onuru gibi oldukça soyut ve belirsiz gibi görünen inançlar; bu sömürülere karşı içeriği, yönü, duruşu belirli bir tepkiye dönüşürse "engel" olmaktan çıkar, kitleleri harekete geçiren bir toplumsal kaldıraca dönüşür. Böyle bir ortamda bilimsel aydınlanma, iyiliği yayma, yobazlığa ve cehalete karşı savaş anlatılarının işlevi de değişecektir. Özetle bu yaklaşım kendi başına toplumsal dinamikleri isabetli bir şekilde açıklayamamaktadır. İnancın niteliği, içinde bulunduğumuz maddi-tarihsel bağlama göre şekillenir.