Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Koronavirüs ve Yaşlılık: Yaşlılar, COVID-19'dan Neden Bu Kadar Şiddetli Etkileniyor?

Yaşlı Bireylerde COVID-19’un Etkileri Nasıl Önlenir?

Koronavirüs ve Yaşlılık: Yaşlılar, COVID-19'dan Neden Bu Kadar Şiddetli Etkileniyor? World Economic Forum
6 dakika
4,534
  • Fizik
  • Epidemiyoloji
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

COVID-19 pandemisi en fazla toplumda yaşayan yaşlı bireyleri etkilemiştir. Yapılan araştırmalar %15’lik mortalite hızı ile en fazla etkilenen grup olduklarını göstermektedir.

Dünyada en fazla sayıda yaşlı vatandaşı bulunan 30 ülkenin biri hariç (Japonya) hepsi Avrupa ülkeleridir. Bu ülkeler bu özellikleri nedeniyle pandemiden çok fazla etkilenmiş durumdalar. COVID-19’a bağlı ölümlerin %95’i 60 yaş üzerindeki hastalarda olmuştur. Seksen yaş üstünde ise ölümler %50’yi bulmuştur. Ölen vakaların %80’e yakının en az bir adet eşlik eden hastalığı bulunmaktaydı. Eşlik eden hastalıklar diyabet, kalp damar hastalıkları, akciğer hastalıkları, hipertansiyon ve kanser gibi hastalıklardır.

Tüm Reklamları Kapat

COVID-19’un yarattığı belirsizlik özellikle yaşlı bireylerde büyük bir endişe kaynağı olmuştur. Yaşlı bireyler, çalışma hayatları yoksa, sosyal bağlantılara daha da fazla gereksinim duymaktadırlar. Emekli olup evinde oturan bireyler özellikle bedensel kısıtlılıkları nedeniyle yardıma muhtaçtırlar. Altmış beş ve üstü yaştaki bireylerin sokağa çıkma yasağı ise bu durumu daha da belirginleştirmiştir.

Yaş alan bireylerin COVID-19 ya da başka enfeksiyonlara yatkınları, yaşlanan bağışıklık sistemine bağlıdır. Eşlik eden kronik hastalıklar yanı sıra imünsenesens (yaşlanmaya bağlı gelişen bağışıklık zaafiyeti) de yaşlanan bireylerin özellikle korunmaları gerektiğini düşündürmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Diğer bir sorun ise çağımızın koşulları gereği büyüklerimizle ayrı kentler ya da muhitlerde yaşamamızdır. Bu da kendilerine hak ettikleri yakın ve özel ilgiyi gösterme olanağını azaltmaktadır. Kendileri sıklıkla evde yalnız yaşamaktadırlar, kısıtlı bir gelir ile geçinmektedirler, otomobilleri yoktur ya da araç kullanmaya elverişli değillerdir, toplu taşıma imkanlarından yararlanamamaktadırlar ve arzu ettikleri zaman sağlık kontrolleri için dışarıya çıkamamaktadırlar. Birçoğunun yaşamsal kaygıları bulunmaktadır ve bazen de tanısı konulmamış depresyonları bulunmaktadır.

Wired

COVID-IAGG-AO Rehberi

Yaşlanan bireylerdeki endişeyi gidermek ve COVID-19 salgınından korumak için birçok kurum ve kuruluş yoğun mesai harcamaktadır. Uluslararası Geriyatri ve Gerontoloji Birliği (IAGG) bu sivil toplum örgütlerinden birisidir. IAGG, COVID-19’un önlenmesi için aşağıdaki rehberi önermektedir (COVID-IAGG-AO Guidance):

  • Catnap (C): Yeterince Uyu
  • Optimistic (O): Depresyonu önlemek için iyimser ol
  • Vigor (V): Ev içi spor yap
  • Intake (I): Yeterince beslen ve ağız-diş sağlığını koru
  • Distancing (D): Sosyal mesafeni koru
  • Increase (I): Ailen/Arkadaşlarınla iletişim teknolojisi kullanarak sosyal destek ve teması koru
  • Administer (A): İlaçlarını düzenli al
  • Get (G): Yeterince güneş ışığı al
  • Go (G): Nefes darlığı, göğüs ağrısı, sürekli ateş, iştahsızlık, sürekli halsizlik, uyandırılmakta güçlük varsa ya da yakınlarınız/bakıcınız ile iletişim kurmada zorluk yaşıyorsan acil servise başvur (112’yi ara).
  • Actively (A): Ellerini sabun ya da dezenfektan ile aktif olarak yıka
  • Order (O): Gıda maddelerini ya da ilaçlarını aile/ bakım verenler/ online alışveriş sitelerinden sipariş et
Click On Detroit

Yaşlılarda COVID-19 Önlemleri Neden Önemli?

COVID-IAGG-AO rehberi yaşlanan bireylerde olası riskleri azaltmayı hedeflediği gibi, uygun uyku, yeterince spor ya da uygun beslenme gibi tedbirlerle bireyin bağışıklığını artırmayı hedeflemektedir. Sosyal izolasyon yalnızlaştırsa da telefon ya da benzeri teknolojinin kullanımının bu sorunun aşılmasını sağlaması olasıdır. İyimserlik ise önemli bir başa çıkma aracıdır. Yeterince güneş ışığı ise enfeksiyonları önleyebilen D vitamininin eksikliğini giderecektir. Çoğu yaşlının eşlik eden hastalığı bulunmaktadır. Bunlar da COVID-19 için ek risk oluşturmaktadır. Düzenli kullanılan ilaçların aksatılmaması bu bağlamda son derece önemli olacaktır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evden çıkamayan ya da engelliliği bulunan yaşlanan bireylerin yardım almaları ve kendilerine yardım teklif edilmesi kaygılarını azaltacak ve yeterince beslenmelerini sağlayacaktır. Gerektiğinde sağlık kurumlarına başvurulması ve el hijyeni de önemli konular arasında yer almaktadır. Yaşlanan sevdiklerimiz çoğunlukla gururlu olmaları, bağımsızlıklarına önem vermeleri nedeniyle aileleri veya çevrelerinden yardım talep etmekte sıkıntı yaşayabilirler. Bu bağlamda kendileri düzenli aralıklarla kapıdan ve uzaktan ziyaret edilip ya da telefon ile aranıp görüşülmelidir. Kendilerine ilaçları hatırlatılmalı, neler yedikleri, ne kadar sıvı aldıkları, sağlık durumları vb sorulmalıdır.

Eğer yaşlılarımızın yemek yapma olanakları yoksa kendilerine bir kap hazırlanmalı ve kapılarının önüne bırakılmalıdır. Yiyeceğin sunulduğu kaplar tek kullanımlık olursa daha hijyenik olmaktadır. Kabın dışı özenle silindikten sonra gıda ısıtılıp yenilebilmektedir.

Yukarıda belirtilen acil ya da 112 servisinin aranmasını gerektirecek sağlığa ilişkin acil değişiklikler dışında hastane ve diğer sağlık kurumu ziyaretleri askıya alınmalıdır. Daha önce alınmış olan acil olmayan ameliyat ve müdahale kararları ertelenmelidir. Hekimler ile görüşülmek istenirse, görüşmeler video, telefon ya da e-mail ile yapılmalıdır.

Toplum içinde yaş ayrımcılığı yapılmaması konusunda hassasiyet gösterilmelidir. Ömrünün son yıllarını yaşayan büyüklerimize hak ettikleri saygı gösterilmelidir. Bazen farkına varmadan toplumsal stereotiplere (yargı kalıpları) ya da önyargılara kapılmamız mümkün olabilmektedir. Bu konuda yeterince hassasiyet gösterilmelidir. Örneğin ülkemizde COVID-19’un yeni gündeme geldiği günlerde hastalığın “yaşlılarda” daha sık geliştiği algısı bulunmaktaydı. Toplum düzeyinde yapılan bilinçlendirme ile bu önyargının önüne geçilmiş oldu.

Texas State University

Fırsat Eşitsizliği ve Risk Grupları

COVID-19 pandemisi insanlar arasında fırsat eşitsizliğini ortaya çıkarmıştır. Bireyin sahip olduğu sosyoekonomik düzey, köken, maddi olanaklar vb. gibi faktörler sağlık hizmetlerine erişimini önemli ölçüde etkileyebilmektedir. Bazı hastalıkların kişinin ırkına, gelirine, eğitim düzeyine ya da alışkanlıklarına bağlı olduğu bilinmektedir. Örn. gelirinin üçte birini kiraya yatırmak durumunda kalan bir aile babasının ailesi ve kendisi için ayrılabileceği kaynaklar, varsıl bir insana göre daha kısıtlı olacaktır. Dolayısıyla hastalığın bulaşması, sağlık hizmetlere olan erişimleri, hatta mortaliteleri farklı olacaktır. Bu bağlamda belediyelere ve sosyal hizmet kurumlarına önemli roller düşmektedir. Hatta istihdam sağlanması bile COVID-19 maruziyetini etkileyecektir.

Tüm Reklamları Kapat

Yaşlanan bireylerin bakım verenleri de diğer önemli bir risk grubudur. Bazen bu grubu sessiz hastalar olarak adlandırmak mümkündür. Bu kişiler bazen bakımını üstlendikleri yakını ya da hastasının sağlığını o kadar çok öncelerler ki kendi sağlıklarını feda ederler, göz ardı ederler. Bakım verenler işlerini profesyonel olarak yaptıkları takdirde COVID-19 bulaş riski altındadırlar. Bakım verenler sağlık personeli olarak kabul edilmedikleri için çoğu kez enfeksiyon kontrolüne ilişkin düzenlemeler ve eğitimlerden yararlanamayacaklardır. Bu bağlamda bakım verenlere bu konularda destek olunmalıdır.

Ülkemizde yaşlı bireylerin gereksinimlerini karışlamak için kamu ve sivil toplum örgütlerinin çalışmalarının olması sevindiricidir. Özellikle komşu ilişkilerinin az olduğu apartmanlarda yalnız olan bireylere komşuların da destek vermesi sağlanmalıdır. Bu arada kırsalda yalnız başına yaşamayı seçmiş olan büyüklerimizi de unutmamak gerekmektedir. Bu gruptaki yaşlıların doğa koşullarının ağırlığı nedeniyle gıda yanı sıra ısınma, temiz su, alış veriş ve ulaşım gibi temel gereksinimleri de bulunmaktadır. Hatta evlerinde besledikleri ev hayvanlarının bakımına da yardımcı olunmalıdır.

Reuters

Sonuç

Sonuç olarak sokağa çıkma yasağı nedeniyle evlerde bulunan yaşlılarımızın sağlığını korumak için akılcı adımlar atmak mümkündür. COVID-IAGG-AO rehberi yaklaşımımızı özetlemektedir. Doğru adımlar atıldığı takdirde sevdiklerimiz bu süreçten sağlıklı biçimde çıkacaklardır. Önümüzdeki sorun ise ‘normale geçiş’ sürecinde bu temel korumaya yönelik kuralların nasıl sürdürüleceklerine ilişkindir. Bu konuda verilecek tavizler salgının yeniden ortaya çıkmasına neden olacaktır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
4
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. K. Chhetri, et al. (2020). Prevention Of Covid-19 In Older Adults: A Brief Guidance From The International Association For Gerontology And Geriatrics (Iagg) Asia/Oceania Region. The Journal of Nutrition, Health and Aging, sf: 1‐2. | Arşiv Bağlantısı
  • WHO-Europe. Supporting Older People During The Covid-19 Pandemic Is Everyone’s Business. (3 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 9 Mayıs 2020. Alındığı Yer: WHO-Europe | Arşiv Bağlantısı
  • WHO-Europe. Statement – Older People Are At Highest Risk From Covid-19, But All Must Act To Prevent Community Spread.. (2 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 9 Mayıs 2020. Alındığı Yer: WHO-Europe | Arşiv Bağlantısı
  • P. Llyod-Sherloch, et al. Covid-19 Will Hit The Elderly Even Harder In Developing Countries.. (24 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 9 Mayıs 2020. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • G. Sundararajan. Caring For The Elderly During The Covid-19 Pandemic.. (17 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 9 Mayıs 2020. Alındığı Yer: UNICEF | Arşiv Bağlantısı
  • F. Landi, et al. (2020). The New Challenge Of Geriatrics: Saving Frail Older People From The Sars-Cov-2 Pandemic Infection. The Journal of Nutrition, Health and Aging, sf: 1-5. | Arşiv Bağlantısı
  • R. Armitage, et al. (2020). Covid-19 And The Consequences Of Isolating The Elderly.. The Lancet Public Health, sf: 2468-2667. | Arşiv Bağlantısı
  • S. LaFave. The Impact Of Covid-19 On Older Adults. (5 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 9 Mayıs 2020. Alındığı Yer: HUB | Arşiv Bağlantısı
  • A. Jawaid. (2020). Protecting Older Adults During Social Distancing. Science, sf: 145. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/11/2022 16:54:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8658

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Arı
Kırmızı
Deprem
Dalga
Çiçek
Avrupa
Hava
Obstetrik
Evrenin Genişlemesi
Etoloji
Ekonomi
Astronot
Salgın
İnsan Sağlığı
Süpernova
Antikor
Zooloji
Ekoloji
Homo Sapiens
Uzaylı
Elektron
Filogenetik
Besin Değeri
Karadelik
Analiz
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
P. D. H. Yaman, et al. Koronavirüs ve Yaşlılık: Yaşlılar, COVID-19'dan Neden Bu Kadar Şiddetli Etkileniyor?. (9 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8658
Yaman, P. D. H., Bakırcı, Ç. M. (2020, May 09). Koronavirüs ve Yaşlılık: Yaşlılar, COVID-19'dan Neden Bu Kadar Şiddetli Etkileniyor?. Evrim Ağacı. Retrieved November 29, 2022. from https://evrimagaci.org/s/8658
P. D. H. Yaman, et al. “Koronavirüs ve Yaşlılık: Yaşlılar, COVID-19'dan Neden Bu Kadar Şiddetli Etkileniyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 09 May. 2020, https://evrimagaci.org/s/8658.
Yaman, Prof. Dr. Hakan. Bakırcı, Çağrı Mert. “Koronavirüs ve Yaşlılık: Yaşlılar, COVID-19'dan Neden Bu Kadar Şiddetli Etkileniyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, May 09, 2020. https://evrimagaci.org/s/8658.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.