Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Koprolit Temizliği: Hamamböcekleri, Modern Türleri Dinozor Kakası İçinde Yaşamaktan Kurtardı!

Koprolit Temizliği: Hamamböcekleri, Modern Türleri Dinozor Kakası İçinde Yaşamaktan Kurtardı!
Jurassic Park filminde hasta bir Triceratops tarafından bırakıldığı söylenen dışkıyı inceleyen bilim insanları.
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

PLOS One dergisinde yayımlanan bir makale, şu sözlerle başlıyor:

Dinozorlar şüphesiz ki çok fazla dışkı bıraktırlar. Peki onların arkasını kim temizledi?

Müzelerde, taşlaşmış dinozor kakalarına (buna koprolit deniyor) dair birçok örnek bulunmaktadır, ancak bunların miktarı, aslında olması gereken miktara göre çok daha azdır. Öyle ki, belki de günümüzde Mesozoik hayvan pisliklerinden oluşan dağlar içerisinde yürümemiz gerekirdi. Ancak hamamböcekleri, bizi bu dışkı havuzundan kurtarmış olabilir. Konuyu inceleyen makalenin girişinin devamı şu şekilde:

Bok böcekleri ve sinekler Mesozoik Dönem'in büyük bir kısmında, oldukça az sayıda bulunmaktaydılar. Dolayısıyla [dinozorların pisliğini temizleme görevine] aday olan canlıların başında Blattulidae olarak bilinen, soyu tükenmiş hamamböcekleri geliyor. Bu canlıların yaşadıkları zaman aralığı, herbivor dinozorlarla aynıdır. Bu hipotezi test etme fırsatı, Lübnan'dan çıkarılan bir reçine içerisindeki tam gelişmemiş bir hamamböceğinden çıkarılan koprolitlerle (antik dışkı) mümkün oldu. Bu dışkı, sinkotron X-ışını mikrotomografisi kullanılarak incelendi.

Hacmin %1.06'sı, düzgün kenarlı odun parçalarından oluşmaktaydı ki bunun büyüklüğü dağılımı, dış ön-sindirimi doğrudan doğrulamaktadır. Büyük parçacıkların (az miktarda odun ile birlikte) bulunuyor olmasından ötürü mantarların yaptığı ayrıştırma işlemi göz ardı edilebilir ve odun üzerinde hasarların olmayışı, bunların otçul dinozorlardan gelmekte olabilceğini göstermektedir. Daha küçük parçacıklar biyokimyasal olarak hamamböceğinin arka sindirim kanalında parçalanmıştır. Bu da, dinozor dışkısından beslenen hamamböceklerinin sindirim kanalına, lignin ayrıştırıcı termit ve hamamböceği endosimbiyontunun transfer edilmiş olabileceğini göstermektedir.

PLOS One

Uzun lafın kısası, her ne kadar konu biraz teknik olsa da, günümüz hamamböceklerinin evrimsel süreçteki ataları, 65 milyon yıl önce yok olan dinozorların arkalarında bıraktığı dışkıları yiyerek Dünya'yı bir dinozor pisliği çölünden kısmen de olsa arındırmış olabilirler. 

Teşekkürler hamamböcekleri!

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 1
  • Tebrikler! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • P. Vršanský, et al. (2013). Cockroaches Probably Cleaned Up After Dinosaurs. PLOS One. | Arşiv Bağlantısı
  • J. Diaz. Cockroaches Saved Humans From Living On A Planet Made Of Dinosaur Poop. (2013, Aralık 10). Alındığı Tarih: 10 Mart 2019. Alındığı Yer: Gizmodo | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/08/2020 22:21:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1772

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Yeni Koronavirüs
Hayvanlar Alemi
Entropi
Köpekbalığı
Ay Görevleri
Retrovirüs
Astrofotoğrafçılık
Virüsler
Hava
Sosyal
Beslenme
Kuyruk
Gen
Depresyon
Zihin
Adaptasyon
Kromozom
Evrim Ağacı Duyurusu
Cinsel Yönelim
Hamilelik
Botanik
Tardigrad
Beslenme Bilimi
Diş Hekimi
Mit
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, hatalarla doludur. Ancak faydalı hatalarla... Çünkü o hatalar, gıdım gıdım birikerek bizi gerçeğe ulaştırır.”
Jules Verne
Geri Bildirim Gönder