Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Gözde Eriyen Kontakt Lens Sahtekarlığı!

Gözde Eriyen Kontakt Lens Sahtekarlığı!
4 dakika
29,407
Tüm Reklamları Kapat

İnternette aralıklarla popüler edilen sahte haberlerden birisi, ateşe bakan birinin gözlerindeki kontakt lenslerin kuruması sonucunda kör olması zırvasıdır. Birçok internet sitesi ve sayfa bu yalan haberi fütursuzca ve araştırmaksızın yaymakta, internetin yan ürünü olarak gelen "toplumsal tedirginliğin tetiklenmesi" konusundaki anlamsız çabaya ister istemez katkı sağlamaktadırlar. Haber, genelde hep aynı şekilde verilmektedir ve şuraya tıklayarak bir Google araması sonucu bunu yayan site örnekleri görülebilir.

Haberde, mangal yaparken ateşin hazır hale gelmesi bekleyen birinin, 2-3 dakika sonra acı içerisinde kıvranıp, çığlıklar atıp, "tepinmeye" başlaması anlatılmaktadır. Güya hastaneye gidildiğinde ise öğrenilen, gözün içerisinde ateşin etkisiyle kontaktlensin kurumuş olması ve göze kaynayarak/yapışarak şahsı kör ettiğidir. Bu, elbette açık bir şekilde saçmalıktır. İzah edelim:

Bu haberin ilk versiyonlarına 1960'ların sonlarında rastlamaktayız! Yani uyduruk haber hiç de yeni değil. 1960'lı yıllarda fabrikalarda çalışan kaynak ustalarının, kaynak yapma sırasında gözlerindeki kontakt lenslerin eriyip onları kör ettiğine dair söylentiler ortaya çıkmıştı. Bu haberler, o kadar fazla yayılmıştı ki (ve o kadar yalandı ki), Amerikan Kaynak Cemiyeti yayınladığı bir belgede şunları yazmak zorunda kalmıştı:

Tüm Reklamları Kapat

1967'den beri Amerikan Kaynak Cemiyeti, gerek ısı arklarından ötürü gerekse de mikrodalga ışımadan ötürü kaynak ustalarının kontakt lenslerinin ısınarak gözlerine kaynadığına dair raporlar almaktadır. Bu raporların bir tanesinin bile gerçekliği ispat edilememiştir ve hem İş Güvenliği ve Sağlık Ofisi, hem Yiyecek ve İlaç Ofisi, hem de Ulusal Sağlık Ofisi bunun herhangi bir şekilde mümkün olmadığına dair raporlar yayınlamışlardır.

Bu kaynak saçmalığı, 2000'lerde şekil değiştirerek "barbekü"ye dönüştü ve barbekü yapan gençlerden birinin lensinin gözüne kaynayarak onu kör ettiği miti olarak yayılmaya başladı. 2006'da bu elektronik posta furyası doruklara ulaştı, şimdiyse yeniden yükselişte. Ülkemize de "barbekü", kültürel öğelerden etkilenerek "mangal" olarak giriş yaptı. Mangal yapan gençlerden biri, güya ateşe baktığı için lensini eriterek kör oluyordu.

Her şeyden önce, dünya üzerindeki hiçbir tıbbi rapora, bu şekilde bir sıcaklığa bağlı lens erimesi sonucu kör olma vakasına rastlanmamıştır. Dolayısıyla sahtekarlık, daha en başından çürümektedir. Ancak yine de, böyle bir şey mümkün olabilir mi?

Bu sahte e-posta furyasını, malzeme bilimleri açısından da kolaylıkla çürütmek mümkündür. Örneğin, bu haberlerin ilk yayıldığı 1960'lardan 1970'lerin başına kadar ve sonrasında daha onlarca yıl kullanılan sağlam lensler (toplamda 120 yıl kadar piyasada kalmıştır ve halen kullanılmaktadır), polimetil metakrilat (PMMA) isimli bir malzemeden üretilmekteydi. Bu malzemenin erime noktası 160 derece civarındadır. Sadece ateşe uzaktan bakarak, hatta kaynağa bakarak bile gözü bu noktaya kadar ısıtmak imkansızdır. Çünkü sıcaklık daha bu düzeylere erişemeden birey ciddi bir rahatsızlık duyacak ve gözünü istemsiz olarak koruyacaktır. Sadece ateşe bakmayı zorlayarak, 2-3 dakikalık bir süre boyunca gözünü ısıtması imkansızdır. Kaldı ki, sadece mangal veya kaynak ateşiyle, yaklaşık bir metrelik bir uzaklıktan bu ısı transferini sağlamak olanaksızdır. Her türlü, bu lenslerin bu şekilde erimesi mümkün değildir.

Günümüzde giderek yaygınlaşan lens türü ise yumuşak lens olarak bilinen ve hem oksijen geçirgenliği bakımından, hem de daha rahat olması bakımından avantajlar sağlayan, polimakon isimli bir hidrojelden yapılmaktadır. Polimakon kimyasalının ise erime noktası 260 santigrat derecedir. Az önce izah ettiğimiz sebeplerle, bu sıcaklığa erişmek de, sert lenslerden bile daha imkansızdır.

Tüm Reklamları Kapat

Günümüzde Dünya çapında 125 milyondan fazla lens kullanıcısı bulunmaktadır. Bu kadar sık kullanılan bir ürün, ateş gibi sıklıkla karşılaştığımız bir kaynaktan ötürü eriyecek olsa, tıbbi raporlarda bu mutlaka bulunur ve uyarı olarak lensler üzerinde belirtilirdi. Ancak böyle bir vakayla asla karşılaşılmamış olmasından ve böyle bir erimenin mümkün de olmayışından ötürü, lenslerde ve sağlık uyarılarında böyle bir bilgiye rastlanmamaktadır.

Peki ya bu fotoğraflardaki rahatsızlık verici gözler ne ve bu saçma uydurma nereden çıktı? Fotoğrafta gördüğünüz duruma "kornea erimesi" adı veriliyor. Tahmin edebileceğiniz gibi, "lens erimesi" lafı buradan geliyor. Ancak konunun göz lensleriyle bir ilgisi yok. Bu durum, göz ameliyatları sonrasında korneanın tam olarak iyileşememesi ya da enfekte olması sonucunda bgörülebiliyor. Ayrıca herpes simpleks virüsü (HSV) ve gözde kalan lentiküler maddeler bu durumun oluşmasında rol oynuyor. Bağışıklık sistemimizin bazı hücreleri ve kolajenaz enzimi, göz ameliyatı sonrasında açıkta kalan stroma bölgesine hücum ediyorlar ve bu tür bir kornea erimesine neden oluyorlar. Açıkçası, göz ameliyatlarının çok ufak bir kısmında bu tür olumsuz durumlarla karşılaşılıyor ve neredeyse her seferinde göze ciddi bir zarar vermeden önüne geçilebiliyor. Fakat çok şiddetli olması durumunda, görme yetisinin kısmen ya da tamamen yitirilmesine neden olabiliyor.

Uzun lafın kısası bu sahtekarlık, aslında son derece önemli bir tıbbi durumken, saçma sapan bir şekilde insanların duygularını sömürme aracı haline getiriliyor ve gerçekten saptırılıyor. Birçok masum insan da, bu yalan haberlerin kurbanı olmakta ve sahtekarlığın bir parçası haline getirilmektedir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
5
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • B. M. Christensen. Contact Lens Bbq Warning Hoax. (28 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 28 Nisan 2020. Alındığı Yer: Hoax-Slayer | Arşiv Bağlantısı
  • H. M. Byron, et al. Management Of Retained Lenticular Material By Enzymatic Zonulysis. (28 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 28 Nisan 2020. Alındığı Yer: JAMA Opthalmology | Arşiv Bağlantısı
  • A. Verma. Postoperative Corneal Melt. (28 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 28 Nisan 2020. Alındığı Yer: Medscape | Arşiv Bağlantısı
  • G. Heiting. What Are Contacts Made Of?. (28 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 28 Nisan 2020. Alındığı Yer: All About Vision | Arşiv Bağlantısı
  • ChemSpider. 1,2-Ethanediyl Bis(2-Methylacrylate) - 2-Hydroxyethyl 2-Methylacrylate (1:1). (28 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 28 Nisan 2020. Alındığı Yer: ChemSpider | Arşiv Bağlantısı
  • wikipedia. Poly(Methyl Methacrylate). (28 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 28 Nisan 2020. Alındığı Yer: wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/05/2024 10:12:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1121

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Ornitoloji
Etimoloji
Uterus
Elektron
Şizofreni
Genel Görelilik
Yeni Koronavirüs
Nadir
Kimya
Jeoloji
Çalışma
Terapi
Çocuk
Hormon
Kadın
Canlı
İlişki
Kalp
Gebelik
Etik
Akıl
Hastalık Kataloğu
Felsefe
Entomoloji
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Gözde Eriyen Kontakt Lens Sahtekarlığı!. (30 Mart 2013). Alındığı Tarih: 22 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/1121
Bakırcı, Ç. M. (2013, March 30). Gözde Eriyen Kontakt Lens Sahtekarlığı!. Evrim Ağacı. Retrieved May 22, 2024. from https://evrimagaci.org/s/1121
Ç. M. Bakırcı. “Gözde Eriyen Kontakt Lens Sahtekarlığı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 30 Mar. 2013, https://evrimagaci.org/s/1121.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Gözde Eriyen Kontakt Lens Sahtekarlığı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, March 30, 2013. https://evrimagaci.org/s/1121.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close