Yellowstone'un altında, geçmişteki dev patlamalarından birinde püskürenden daha fazla erimiş kaya var. Buna…

Yellowstone'un altında, geçmişteki dev patlamalarından birinde püskürenden daha fazla erimiş kaya var. Buna rağmen bu durum, bir süper patlamanın kapıda olduğu anlamına gelmiyor. Çünkü mesele, magmanın miktarından çok nasıl dağıldığı.

Ocak 2025'te Nature dergisinde yayımlanan çalışmada ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) araştırmacıları, yanardağın altındaki kayaların elektriği ne kadar iyi ilettiğini ölçtü. Erimiş kaya, katı kayaya göre bin kata kadar daha iletken olabiliyor. Bu sayede magmanın yerini ve miktarını gösteren üç boyutlu bir harita ortaya çıktı.

Haritaya göre magma büyük bir yeraltı havuzunda değil, sıcak ama katı kayanın içindeki ceplerde duruyor ve bu ceplerin hepsi birbirine bağlı değil. Yani yanardağ patlasa bile magmanın tamamı tek seferde dışarı çıkamıyor. En büyük birikim, 630.000 yıl önceki son süper patlamada çöken kraterin kuzeydoğusunda: Burada 400 ila 500 kilometreküp civarında yapışkan, silika zengini riyolit magması var.

Derinlerdeki mantodan yükselen sıcak bazalt magması da bu bölgeyi ısıtmaya devam ediyor. Riyoliti sıcak tutuyor ve erimiş kayanın hacmini zamanla artırıyor. Araştırmacılar, bir sonraki büyük patlamanın en olası adresinin burası olduğunu öne sürüyor. Ama tek ve şiddetli bir patlama için bu dağınık ceplerin birleşip tek bir havuz oluşturması gerekiyor.

Patlamanın "vaktinin geldiği" söylentisi de tutmuyor. 1,3 milyon yıl önceki Mesa Falls patlaması bile 1.000 kilometreküplük süper patlama eşiğinin altında kaldı; gerçek süper patlamalar arasındaki süre bir buçuk milyon yıla daha yakın. Yellowstone'daki son patlama da yaklaşık 70.000 yıl önce lavın sessizce yüzeye çıkmasından ibaretti. Sadece birkaç olaya dayandığı için bu kesin bir takvim değil, ama yakın bir felaket beklemek için de bir neden yok.

✏️ Çeviren: Ayşe Yücel · Editör: Damla Şahin Uçar