Bulunalı 70 yılı geçti ama bilim insanları bu fosilin bir solucan mı, bir sümüklü böcek mi, yoksa bir balık…

Bulunalı 70 yılı geçti ama bilim insanları bu fosilin bir solucan mı, bir sümüklü böcek mi, yoksa bir balık mı olduğunda hala anlaşamıyor.

Tully canavarı, yaklaşık 300 milyon yıl önce bugünkü Illinois'taki çamurlu haliçlerde yüzen, yumuşak dokulu bir deniz hayvanıydı. Fosilini 1955'te amatör fosil toplayıcısı Francis Tully buldu. Torpido biçimli bir gövdesi, üçgen bir kuyruk yüzgeci ve ucunda dişler olan esnek bir hortumu vardı. Gözleri ise sırtından iki yana uzanan bir çubuğun uçlarında duruyordu.

2016'da yayımlanan iki çalışma, hayvanın aslında bir omurgalı olduğunu öne sürdü. Bağırsak sanılan yapının notokord, yani omurganın ilkel öncüsü olan sırt ipliği olduğu, göz pigmentlerinin de omurgalılarınkine benzediği söylendi. Ama kuşkucular ikna olmadı: Notokord denen yapı gözlerin önüne kadar uzanıyordu ve bilinen hiçbir omurgalıda böyle bir anatomi yok.

2023'te Japonya'dan bir ekip, müzelerdeki 153 fosili üç boyutlu lazer tarayıcıyla inceledi. Solungaç keseleri ve yüzgeç ışınları sanılan yapıların ya hiç olmadığı ya da omurgalı anatomisine uymadığı ortaya çıktı. Üstelik hayvanın sadece gövdesi değil, başı da birbirini izleyen bölmelerden oluşuyordu. Omurgalılarda böyle bir dizilim görülmediği için ekip, Tully canavarının omurgalı olamayacağı sonucuna vardı.

Ekibin en güçlü tahmini, hayvanın bizim de dahil olduğumuz sırt iplikli hayvanlar grubunun, yani kordalıların omurgasız bir üyesi olduğu yönünde. Ama bunun için henüz kesin bir kanıt yok. Yani Tully canavarı, evrim ağacında kendine bir dal arayan bir fosil olmayı sürdürüyor.

✏️ Çeviren: Ozan Yıldız · Editör: Damla Şahin Uçar