Varoluşun Toplumsal Bir Boyutu: Komik Yabancılaşma

Bergson’da beden; fark edilmemesi, ilgi çekmemesi gereken bir bağlamda dikkatimizi dağıtan, tini uzamsallaştıran bir yabancıdır. Beden, esasın önüne geçmek ister. Onun irrasyonel, abes postürü, tinselliğin esasiliğini varsayan anlamın içini boşaltır. Uzamın dolayımsız tümlüğünü temsil eden tin, aslında bir bedende var olduğunu anımsattığı için komik yabancılaşmaya yol açar. Beden, çocukluktaki iktidarını tinden geri talep eder. Bu bağlamda beden, üniformasız, çıplak hayal edilir. Bu da mesleki ciddiyeti gülünçleştiren bir olanaktır.

Bergson, mesleklerle ilgili formalitelere büyük saygı duyulması beklentisinin, meslekler halk için değil de halk bu meslekler için varmış gibi bir ezbere yol açtığını belirtir. Formalite kaygısı ve kuralların mekanik biçimde uygulanması, bir tür mesleki otomatizm yaratır. Bu, bedenin alışkanlıklar yoluyla ruha dayattığı otomatizme benzer ve onun kadar gülünçtür. Biz bu konuşmada, beden ve formalite alışkanlıklarının neyin amaç, neyin araç olduğunu unutturduğunu; bunu, komik yabancılaşma diyebileceğimiz bir deneyim aracılığıyla yeniden anımsayabileceğimizi öne sürüyoruz.

Prof. Dr. Cihan Camcı'nın konuk, Okan Nurettin Okur'un moderatör olduğu yayınımıza davetlisiniz. Bu yayına ve felsefe arşivimize Ankara Felsefe Radyosu Youtube kanalımızdan ulaşabilirsiniz 🌿