Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Düzensiz Hiper-Tekdüzelik: Tavukların Gözlerinde Yeni Bir Madde Hali Keşfedildi!

Düzensiz Hiper-Tekdüzelik: Tavukların Gözlerinde Yeni Bir Madde Hali Keşfedildi!
Yazar IFLS İsmail Güderer Editör İsmail Güderer
2 dakika
2,029 Okunma Sayısı
Not Ekle
Reklamı Kapat

Bu haber 6 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Göz retinasında renkleri algılamamıza yardımcı olan çeşitli rod ve kon hücreleri bulunmaktadır. Tavuğun retinası incelenirken, araştırmacılar beş farklı kon hücresinin daha önce biyolojide karşılaşılmamış düzensiz hiper-tekdüzelik (İng: "disordered hyperuniformity") olarak bilinen bir şekilde dizildiğini gözlemlediler. Araştırma ise Salvatore Torquato ve Joseph Corbo liderliğinde yürütüldü ve Physical Review E dergisinde yayınlandı.

Bu dizilimin küçük bir parçası incelendiğinde, bileşenlerin (farklı tip kon hücrelerinin) karışık ve gelişi güzel dizildiği gözlemlendi. Büyük ölçekte düşünüldüğünde, bu çılgınlığın aslında kendi içinde bir düzeni olduğu bulundu. Maddenin bu hâli daha önce hiç bir plazma ve sıvı helyumda (-269°C / 450°F) gözlenmedi ve bu hâl, maddenin hem kristal hem de sıvı özellikleri sergilemesini sağlıyor.

Farklı kon hücrelerinin farklı büyüklükte olması, retinanın kristalimsi özellik göstermesini ve bu sayede de özkütlesini korumasına olanak sağlıyor. Ancak, aynı zamanda da bu kon hücreleri, sıvı ile birebir fiziksel özellikler sergiliyor. Tavuklar ve diğer kuşlar, retinada bulunan beş farklı foto-reseptör hücrelerin sağladığı akut (net ve hassas) görüş yeteneklerine güvenerek yaşıyorlar. Öne sürülen görüşe göre de bu düzenlenmiş dizilim ışığın retinada eşit bir şekilde yayılmasını ve bu şekilde de ışığı ve renkleri daha net algılamalarını sağlıyor.

Her koni hücresinin, ayrı ayrı incelendiğinde belirli bir dizilimi olduğu gözlemlendi. Bütün dizilimler bir araya geldiğinde ise çok karışık yapıda olan tekdüze düzensizlik (uniform disarray) isimli bir düzen oluşuyor. Düzen içindeki her kon hücresinin bir bölgesi var ve çevresinde aynı tip kon hücrelerini tutmakta. Bu ise daha önce hiç görüşmemiş çoklu hiper-tekdüzelik oluşturuyor ve araştırmacılar bu durumu açıklayabilmek için yeni bir madde hâlinin kullanılması gerektiğini öne sürüyorlar. 

Reklamı Kapat

Kuşların görüşü hakkında heyecan verici bir gerçek olmasının yanında, düzensiz hiper-tekdüzelik belirli dalga boylarındaki ışığa göre çalışan ya da o dalga boyunda çalışmasını durduran optik devrelerin üretiminde kullanılıyor. Şimdi ise bu tarz hücre düzeni bir biyolojik sistemde bulundu ve gelecekte çeşitli çalışmalar ile bu alan genişleyebilir. Araştırmacılar, bu farklı düzen hakkındaki bilgilerin daha önce gözden kaçırılma olasılığına karşın, diğer bilim adamlarının geri dönüp eski bilgileri tekrar gözden geçirmelerini umuyor.

Not: Bu yazıyı çeviren Sanem Sarıyar'a teşekkür ederiz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: IFLS | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/01/2021 18:40:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2049

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Bilim İnsanı
Skeptisizm
İspat Yükü
Sinir Hücresi
Virüs
Hematoloji
Sanat
Hafıza
Endokrin Sistemi
Mers
Deri
Matematik
Beyin
Sağlık Bilimleri
Epidemik
Mutasyon
Mars
Cinsiyet
Eşey
Hastalık
Zehirli Mantar
Tüyler
Örümcek
İklim Değişikliği
Boyut
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Dünya, her insanın ihtiyaçlarını karşılayabilir; ancak her insanın açgözlülüğünü değil!”
Mahatma Gandhi
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku