Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Büyük sazbakiresi (Chalcolestes parvidens)

Büyük sazbakiresi (Chalcolestes parvidens)
Büyük Sazbakiresi (Chalcolestes parvidens)
Gökhan Eren
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Büyük sazbakiresi (Chalcolestes parvidens) erişkin erkek bireyi 10 Ekim 2016 tarihinde Sakarya'nın Karasu ilçesinde gözlemledik. İngilizce eastern willow spreadwing adı ile bilinir.

Tanım ve Genel Bilgiler

Erişkin bireylerde gövde 40-48 mm uzunluğunda, kanat açıklığı ise 46-56 mm uzunluğundadır. Göğüs (thorax) ve karın (abdomen), her iki cinsiyette de  metalik yeşil veya kahverengidir. Pterostigma (Bazı böcek türlerinin kanatlarının ön kenarında bulunan koyu renk pigmentli bir bölge olup, özellikle bazı yusufçuk ve kızböceği türlerinde taksonomik karakter olarak kullanılır) soluk kahverengi ve siyahtır. Bu farkı ayrıntılı olarak anlattığımız kısa belgeselimize buradan erişebilirsiniz.

Büyük sazbakiresi (Chalcolestes parvidens) erişkin birey. Kahverengi pterostigma bölgeleri dikkati çekiyor.
Büyük sazbakiresi (Chalcolestes parvidens) erişkin birey. Kahverengi pterostigma bölgeleri dikkati çekiyor.
Gökhan Eren

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Büyük sazbakiresi (Chalcolestes parvidens), Odonata takımı içerisinde küçük kızböcekleri olarak bilinen Zygoptera alt takımında Lestidae ailesinde sınıflandırılırlar. Chalcolestes parvidens, son zamanlarda yapılan moleküler çalışmalarla Chalcolestes viridis'den ayrılmıştır. Genetik olarak birbirlerine çok yakın olan bu türlerin hem erişkin hem de larva aşamaları arasında çok küçük morfolojik farklılıklar vardır. Bu nedenle bu iki türün arazide güvenli bir şekilde ayrılması veya tanımlanması mümkün değildir.

Yusufçuk benzeri Meganeuropsis permiana türü 245 milyon yıl önce yaşamış, 71 cm'lik kanat açıklığı ile şimdiye kadarki bulunan en büyük böcektir. Aslında böcekler, uçma ilk evrimleştiğinde başka hiçbir organizma tarafından yaşam şekli olarak kullanılmamaktaydı. Bu nedenle rekabete girebilecek başka hayvan grupları olmadığından uyumsal başarıları da engellenememiştir. Birtakım amfibiler dışında Dünya'da onları eleyebilecek başka bir tür yoktu. Böylece sayıları artmış ve yanında bitkilerin çeşitliliğini getirmiştir.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Chalcolestes parvidens, Hırvatistan, Bulgaristan, Yunanistan, İtalya, Suriye, Ürdün, Yunanistan gibi Doğu ve Orta Avrupa ülkelerinde ve Türkiye'de bulunur. Durgun veya yavaş akan sularda ve çevrelerinde yaşarlar.

Büyük sazbakiresi (Chalcolestes parvidens) erişkin birey yandan görünümü.
Büyük sazbakiresi (Chalcolestes parvidens) erişkin birey yandan görünümü.
Gökhan Eren

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Odonata üyeleri, optimal sıcaklıktaki değişikliklere karşı çok hassastır. Küresel ısınma arttıkça ve yaşam alanları kuraklaştıkça birçok tür yaşam alanlarını değiştirmektedir. Yaşam döngüsündeki değişiklikler, gelişim aşamalarını da etkilemektedir. Optimal sıcaklık arttıkça erişkinlerde vücut boyutunda küçülmeler meydana geldiği kaydedilmiştir. Birçok tür küresel ısınma ve iklim değişikliklerine karşı dağılım alanlarını değiştirerek tepki verdiğinden, normal olarak temas etmeyen türlerin hibridizasyonlarında artma meydana gelmektedir. Küresel iklim değişikliği devam ederse, birçok tür yok olmaya başlayacaktır.

Davranış ve Etoloji

Erişkin bireylere, mayıs ve kasım ayları arasında, nehirlerin ya da sığ suların çevrelerinde karşılaşılabilir. Dişiler yumurtalarını su kaynaklarının çevresinde bulunan ağaçlara bırakır (özellikle söğüt). Yumurtalar birkaç hafta içerisinde hızlı bir şekilde gelişir ve daha sonra diapoz (böceğin hayat devresinde inaktif olduğu evre) durumuna geçer. Bu durumda yumurtaların gelişimi çok yavaştır. Bir sonraki baharda larvalar yumurtadan çıkar. Larvalar suda gelişmeye devam ederler. Büyüme hızlı olup yetişkinler birkaç ay içinde gelişebilirler. Tamamen olgunlaştığında erişkin bireyler üremeye başlar.

Diyet ve Metabolizma

Larvaları avcıdır. Erişkin bireyler diğer böcekler ve eklembacaklılar ile beslenirler.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Roberto Scherini, et al. (2017). Dragonflies And Damselflies Of Europe. Yayınevi: WBA Handbooks.
  • M. Olias, et al. (2007). Lestes Parvidens And L. Viridisin Southeastern Europe: A Chorological Analysis (Odonata: Lestidae). Libellula, sf: 31. | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Chalcolestes Parvidens. (05 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 05 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/09/2020 00:56:44 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7783

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Uyku
Araştırma
Amerika
Alkol
İnsanın Evrimi
Kimya
Evrim Kuramı
Güneş
Bilim İnsanı
Covıd-19
Evrim Ağacı
Kanıt
Evrimsel Psikoloji
Ay Ve Dünya
Mantık
Psikiyatri
Hava
Dünya
Çekirdek
Doğum
Darwin
Kuyruk
Ahlak
Anatomi
Elektrik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gerçekler inatçıdır. Arzularımız, eğilimlerimiz, tutkularımız gerçekleri ve kanıtları değiştiremez.”
John Adams
Geri Bildirim Gönder