Psikiyatrik Tedavilerde İkinci Kazançların Engeli

Psikiyatrik tedaviler, bireylerin zihinsel sağlıklarını iyileştirmek ve yaşam kalitelerini artırmak amacıyla uygulanan önemli müdahalelerdir. Ancak, bu tedavilerin başarısını etkileyebilecek, göz ardı edilmemesi gereken bir faktör vardır: ikinci kazançlar. Bu kavram, bireylerin semptomları veya rahatsızlıkları aracılığıyla elde ettikleri bilinçli veya bilinçsiz faydaları ifade eder. Bu yazıda, ikinci kazançların ne olduğunu, psikiyatrik tedavilerdeki rolünü ve bu engellerin nasıl aşılabileceğini inceleyeceğiz.

İkinci Kazançların Tanımı ve Kaynakları

İkinci kazançlar, bir bireyin hastalığı veya semptomları sayesinde elde ettiği çeşitli avantajlardır. Bu avantajlar, maddi faydalar, sosyal destek, dikkat çekme veya sorumluluklardan kaçınma gibi farklı şekillerde ortaya çıkabilir. İkinci kazançların kaynakları çeşitlidir ve bireysel deneyimlere, sosyal faktörlere ve kültürel normlara bağlı olarak değişir.

Örneğin, bir kişi iş göremezlik raporu alarak maddi destek sağlayabilir veya hasta rolünü benimseyerek aile üyelerinden daha fazla ilgi ve şefkat görebilir. Bazı durumlarda, semptomlar, bireyin istenmeyen sorumluluklardan kaçınmasına veya sosyal ilişkilerde daha fazla kontrol sahibi olmasına yardımcı olabilir.

Psikiyatrik Tedavilerde İkinci Kazançların Rolü

İkinci kazançlar, psikiyatrik tedavilerin başarısını olumsuz yönde etkileyebilir. Bireyler, semptomlarından elde ettikleri faydalar nedeniyle iyileşme sürecine direnç gösterebilir veya tedaviye uyum sağlamakta zorlanabilirler. Bu durum, özellikle kronik veya tekrarlayan rahatsızlıklarda daha belirgin olabilir.

Örneğin, bir kişi sürekli olarak panik ataklar yaşıyorsa ve bu ataklar nedeniyle işe gitmekten kaçınıyorsa, atakların ortadan kalkması, maddi kayıplara veya sosyal izolasyona yol açabileceği için bilinçsizce engellenebilir. Bu durumda, tedavi sadece semptomları hedeflemekle kalmamalı, aynı zamanda ikinci kazançların farkında olunmasını ve bu faydaların yerine daha sağlıklı alternatiflerin geliştirilmesini sağlamalıdır.

İkinci Kazançların Aşılması

İkinci kazançların üstesinden gelmek, psikiyatrik tedavilerin etkinliği için kritik öneme sahiptir. Bu süreçte, aşağıdaki stratejiler kullanılabilir:

Farkındalık: Bireylerin, semptomlarından elde ettikleri faydaların farkına varmaları sağlanmalıdır. Bu, terapist ve hasta arasındaki açık iletişim, sorgulama ve analiz yoluyla gerçekleştirilebilir.

Alternatifler Geliştirme: İkinci kazançların yerini alabilecek daha sağlıklı ve işlevsel davranışlar ve stratejiler geliştirilmelidir. Örneğin, maddi destek ihtiyacı için sosyal hizmetlerden yararlanma veya sosyal izolasyonu önlemek için yeni sosyal aktivitelere katılma gibi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

Hedef Belirleme: Tedavi sürecinde, gerçekçi ve ulaşılabilir hedefler belirlenmelidir. Bu hedefler, bireyin yaşam kalitesini artırmaya ve bağımsızlığını desteklemeye yönelik olmalıdır.

Aile ve Sosyal Destek: Aile üyeleri ve yakın çevrenin, tedavi sürecine dahil edilmesi önemlidir. Bu, bireyin iyileşme sürecini desteklemek ve ikinci kazançların etkisini azaltmak için gerekli olabilir. Bilişsel-Davranışçı Terapi (BDT): BDT, bireylerin düşünce kalıplarını ve davranışlarını değiştirmelerine yardımcı olarak ikinci kazançların etkisini azaltmada etkili olabilir. Bu terapi yöntemi, bireylerin olumsuz düşünceleri tanımlamalarına, bu düşüncelerin altında yatan inançları sorgulamalarına ve daha sağlıklı düşünce ve davranışlar geliştirmelerine yardımcı olur.

Sonuç olarak ikinci kazançlar, psikiyatrik tedavilerin başarısını etkileyebilecek önemli bir faktördür. Bu faktörün farkında olmak, bireylerin tedaviye uyumunu artırmak ve daha etkili sonuçlar elde etmek için önemlidir. Tedavi sürecinde, ikinci kazançların belirlenmesi, alternatiflerin geliştirilmesi ve bireylerin daha sağlıklı yaşam tarzları benimsemeleri desteklenmelidir. Bu sayede, psikiyatrik tedavilerin etkinliği artırılabilir ve bireylerin zihinsel sağlıkları iyileştirilebilir.^{[1], [2], [3]}