Bir Tıkla Evet, Kırk Tıkla Hayır

Bir düşünün: şu an kaç aboneliğiniz aktif?

Netflix, Spotify, bir bulut depolama servisi, belki bir haber sitesi, bir uygulama aboneliği, bir spor salonu üyeliği, bir online kurs platformu, bir yapılacaklar listesi uygulaması. Bunların kaçını aktif olarak kullanıyorsunuz? Kaçını geçen ay hiç açmadınız? Kaçının aylık ücretini bilmeden yanıt verdiniz? Abonelik modeli tüketici için değil, şirket için tasarlanmıştır ve son derece zekice tasarlanmıştır.

Tek seferlik bir ödeme yaparken beyin o harcamayı hisseder bir şeyi satın aldınız, para gitti, terazi dengelendi. Ama aylık küçük bir miktar farklı çalışır. Beyin küçük, tekrarlayan ödemeleri büyük bir harcama olarak kaydetmez. Ayda 50 lira önemsiz görünür. Ama yıllık 600 lira aynı hissettirmez. Bu sadece bir abonelik için. Beşi, onu, on beşi bir araya geldiğinde tablo değişir ama toplam yine de görünmez kalır çünkü hiçbiri tek başına acıtmaz.

Şirketler bunu biliyor. Bu yüzden ücretsiz deneme süreleri genellikle iptal etmeyi unutacağınız bir zamana denk gelir. Bu yüzden iptal süreci kasıtlı olarak karmaşık tasarlanır birkaç tıklama değil, birkaç sayfa, birkaç onay, bazen bir telefon görüşmesi. Bu yüzden abonelik fiyatları küçük artışlarla yükseltilir, 79 liradan 89 liraya geçiş çoğu zaman fark ettirilmeden geçer. Bu yüzden "yıllık öde, daha ucuz" seçeneği sunulur çünkü yıllık ödeyen abone daha az iptal eder.

Bir de "zombi abonelik" denen kavram var. Kullanmadığınız, bazen varlığını bile unuttuğunuz, ama her ay düzenli olarak çekilen abonelikler.

Tilburg Üniversitesi araştırmacılarının PNAS’ta yayımlanan çalışması, insanların sahip oldukları aboneliklerin sayısını ve bu aboneliklerin toplam maliyetini düşündüklerinden daha düşük algıladığını ortaya koydu. Yani zihninizdeki rakam büyük ihtimalle gerçeğin çok altında.^[1]

Şu adımları yapabiliriz:

Bankanızın ya da kredi kartınızın son üç aylık ekstresini açın ve tekrarlayan ödemeleri tek tek işaretleyin. Her birini üç soruyla değerlendirin:

Geçen ay kullandım mı?

Alternatifsiz mi,

Bu hizmet için bugün yeniden para vermeye razı olur muydum?

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

Cevaplardan herhangi biri hayırsa o abonelik iptal adayıdır. Ücretsiz deneme başlattığınızda hemen takvime iptal hatırlatıcısı ekleyin deneme bitişinden bir gün önceye. Abonelikleri takip etmek için ayrı bir kategori oluşturun banka uygulamanızda ya da basit bir not defterinde listeleyin. Yeni bir abonelik düşünürken "aylık ne kadar" değil "yıllık ne kadar" diye sorun kendinize rakam daha gerçekçi hissettiriyor.

Abonelik ekonomisi hayatı kolaylaştırır bu doğru. Ama kolaylığın bir bedeli var ve bu bedel genellikle görünmez biçimde ödenir. Görünür kılmak için tek gereken bir saat ve bir ekstrenin dürüstçe okunmasıdır...