Bir sinirbilimci, doğum kontrol hapı kullanırken beyninin küçüldüğünü tespit etti.
Düzinelerce beyin taraması yaptıran bir araştırmacı, hormonal doğum kontrol yöntemleri kullandığı dönemde beyin kabuğu hacminin yüzde 1 oranında daha düşük olduğunu keşfetti.
/content/5fbf9bb6-af6b-4012-954d-bc063382894b.jpeg)
- Blog Yazısı
Blog Yazısı
Bugüne kadar bir kadın üzerinde yapılan en kapsamlı beyin görüntüleme çalışması, hormonal doğum kontrolünün beyin hacmini azaltabileceğini gösteriyor; ancak bunun beyin fonksiyonları üzerinde (eğer varsa) nasıl bir etkisi olduğu henüz net değil.
Minnesota Üniversitesi'nden Carina Heller, hormonal doğum kontrol yöntemlerinin 1960'lardan beri var olduğunu ancak bilim insanlarının bunların beyin üzerindeki potansiyel etkilerini yalnızca son 10 veya 20 yılda araştırmaya başladığını söylüyor. Önceki çalışmalar, hormonal doğum kontrolü kullanan kadınlar ile kullanmayanlar arasında beyin hacmi açısından farklılıklar olduğunu göstermişti. Ancak hiç kimse beyni hormonal doğum kontrol kullanımı öncesinde, sırasında ve sonrasında incelememişti.
Çalışma başladığında 30 yaşında olan Heller daha önce 12 yıl boyunca hormonal doğum kontrolü kullanmış, ancak çalışmadan yaklaşık 5 yıl önce kullanmayı bırakmıştı.
Araştırmacılar, Heller doğum kontrolü kullanmazken 5 hafta boyunca haftada 5 kez ve her gün aynı saatte manyetik rezonans görüntüleme (MRI) kullanarak beynini taradılar. Heller daha sonra ABD ve Britanya da dahil olmak üzere birçok ülkede en popüler doğum kontrol yöntemlerinden biri olan, hem östrojen hem de progesteronun sentetik formlarını içeren doğum kontrol haplarını almaya başladı. Üç ay sonra Heller, 5 hafta boyunca 25 beyin taramasına daha girdi. Ardından oral kontraseptif (doğum kontrol hapı) kullanımını bıraktı ve 3 ay sonra, son bir 5 hafta için tarama prosedürünü tekrarlayarak toplamda 75 beyin taramasına ulaştı.
Çalışmanın bir parçası olarak Heller, adet döngüsünün hangi evresinde olduğunu belirlemek amacıyla her taramadan önce vücut ısısını ölçtü ve kan örneği verdi. Ayrıca ruh halini ve kaygı seviyelerini takip etmek için günlük psikolojik anketler doldurdu; uykusunu ve her gün ne kadar su, alkol ve kafein tükettiğini kaydetti. Heller, çalışma boyunca fiziksel aktivitesini ve beslenme düzenini de tutarlı bir seviyede tutmaya çalıştı; kendisi bunun, kişinin kendi çalışmasının katılımcısı olmasının sağladığı faydalardan biri olduğunu belirtiyor.
Toplanan beyin taramaları Heller’ın beyninin hem doğal adet döngüsüyle hem de hormonal doğum kontrolüyle nasıl değiştiğine dair detaylı bir tablo oluşturuyor. Ancak araştırmacılar ilk 25 taramada Heller'ın tüm adet döngüsünü yakalayamadı. 7 Ekim'de Chicago'daki bir Nörobilim Derneği toplantısında bu bulguları sunan Heller, "O dönemde adet döngüm uzundu" dedi. Bu nedenle bunları ön analize dahil etmediler.
Araştırmacılar Heller’ın serebral korteks’inin -beyninin en dış katmanının- hacminin doğum kontrolü kullandığı sırada ilacı bıraktığı zamana kıyasla yüzde 1 daha düşük olduğunu buldu. Bu hormonal doğum kontrolünün korteksin belirli alanlarında hacmi azaltabileceğini gösteren önceki çalışmalarla uyumluydu.
Heller kortikal hacimdeki bu azalmanın mutlaka kötü bir şey olmadığını belirtti. Örneğin, beynin nöral yolları daha verimli hale getirmek için rafine ettiği ergenlik ve hamilelik döneminde de bu durumun gerçekleştiğini belirtti.
“Bu durum oral kontraseptif kullanan beyinler için de geçerli olabilir” dedi Heller. “Fakat şu an için bunun ne anlama geldiğini bilmiyoruz ve bu yüzden bu konuda daha fazla araştırma yapmamız çok önemli.”
Ayrıca hormonal doğum kontrolünün insanları farklı etkilediğini unutmamak gerekir. Heller, sadece kendisi kortikal hacimde azalma yaşadı diye bunun herkeste görüleceği anlamına gelmediğini söylüyor: “Bu bulguları daha büyük bir popülasyona genelleyemezsiniz.”
Yine de Michigan Üniversitesi'nden Natalie Tronson, bu çalışmanın neden bazı insanların hormonal kontraseptiflerde depresyon gibi negatif yan etkiler yaşarken diğerlerinin yaşamadığını anlamak için çok önemli bir adım olduğunu söylüyor.
- #author.fullName}. Neuroscientist Finds Her Brain Shrinks While Taking Birth Control. (22 Ekim 2024). Alındığı Tarih: 14 Aralık 2025. Alındığı Yer: New Scientist | Arşiv Bağlantısı
- Muhteşem!0

- Tebrikler!0

- Bilim Budur!0

- Mmm... Çok sapyoseksüel!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Umut Verici!0

- Merak Uyandırıcı!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 22.11.2026 18:19:56 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/21965
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.
Yorumlar 0