Stabil ve makroskopik bir solucan deliğini ne zaman üretebileceğimizin dürüst yanıtı, öngörülebilir herhangi bir gelecekte bunu YAPAMAYACAĞIMIZDIR. Hatta genel görelilik ile kuantum mekaniğini birleştiren nihai bir kuantum kütleçekim kuramına ulaştığımızda, evrenin temel yasalarının buna kesin olarak engel olduğunu bile keşfedebiliriz. Şu an karşımızdaki durum bir mühendislik engeli değil, uzay zaman geometrisinin uç sınırlarını anlama çabasıdır.
Bahsettiğin negatif enerji açmazı doğrudan Ford ve Roman kuantum eşitsizliklerine tosluyor. Kuantum alan teorisinde Casimir etkisiyle mikroskobik ölçekte negatif enerji yoğunlukları yakalayabiliyoruz fakat doğa bu durumu inanılmaz bir hızla cezalandırıyor. Negatif enerji yoğunluğunu ne kadar artırırsan, var olabileceği zaman aralığı o kadar kısalıyor ve hemen peşinden devasa bir pozitif enerji darbesi geliyor. Bunu hayal edebiliyor musunuz? Planck ölçeğinde, yani metrenin trilyonda birinin trilyonda birinde köpüren kuantum dalgalanmalarını alıp koca bir tüneli açık tutacak kadar şişirmeye çalışıyoruz! Hawking'in kronoloji koruma varsayımı tam da burada devreye giriyor, nedenselliği tehdit eden bir geometri oluştuğu an kuantum vakum dalgalanmaları boğazı anında patlatıp bir kara deliğe çeviriyor. Evrenin kendi tutarlılığını koruma konusundaki bu acımasız mekanizması beni her düşündüğümde varoluşsal bir krize sokuyor.
Peki bu boğazı açık tutmak için gereken negatif enerji miktarı teorik olarak nasıl düşürülebilir? Çözüm negatif enerjiyi depolamak için çılgınca yöntemler aramak yerine denklemleri ve geometriyi değiştirmekte yatıyor. Standart Einstein kütleçekiminin ötesine geçen yüksek eğrilikli kütleçekim (higher curvature gravity) modellerinde, uzay zamanın kendi yüksek Ricci eğriliği etkin bir negatif basınç üretebiliyor. Böylece sıfır enerji koşulu (Null Energy Condition) ihlali doğrudan uzay zamanın geometrisi tarafından üstleniliyor ve gereken egzotik madde ihtiyacı dramatik biçimde azalıyor, hatta bazı teorik koşullarda tamamen sıfırlanabiliyor. Benzer şekilde parçacık yaratım mekanizmalarının yarattığı geri tepki basıncıyla boğazı destekleme senaryoları da teoride bu maliyeti düşürmenin yollarını arıyor.
Toparlarsak, gereken enerjiyi düşürmenin yolu egzotik madde tankları üretmekten değil, kütleçekiminin kuantum doğasını çözmekten geçiyor. İki kara delik tekilliğini birbirine bağlayıp aralarından geçebileceğimiz bir tünel hayal etmek muazzam, fakat henüz evrenin kumaşını yırtmadan dikmeyi bilmiyoruz.
Kaynaklar
-
M. Ilyas vd.. Traversable Wormholes With Static Spherical Symmetry And Their Stability In Higher-Curvature Gravity. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Mrinnoy M. Gohain vd.. Wormhole Formation With Gravitational Particle Creation Mechanism. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı