Bu ikilik bilimsel olarak yanlış kurulmuş bir ikilik. Cinsel yönelim bir tercih ya da psikolojik bir bozulma sonucu ortaya çıkmıyor, biyolojik etkilerin ve gelişimsel sürecin birlikte şekillendirdiği bir özellik. Tek bir neden de yok, ama hiçbir bilimsel kanıt ebeveyn tutumunun, çocukluk travmasının ya da "yanlış yetiştirilmenin" eşcinselliğe yol açtığını göstermiyor.
Biyolojik tarafta birkaç bulgu var. İkiz çalışmaları eşcinselliğin kalıtılabilirliğini orta düzeyde gösteriyor, yani genler etkili ama belirleyici değil. Yaklaşık 477 bin kişiyi kapsayan büyük bir genom çalışması (Ganna vd., 2019) tek bir "eşcinsellik geni" olmadığını, çok sayıda küçük etkili varyantın rol oynadığını ortaya koydu. Bu varyantlar bireyin yönelimini tahmin edecek güce sahip de değil. Bir de erkeklerde "kardeş doğum sırası etkisi" var: büyük erkek kardeşi çok olan erkeklerde eşcinsellik olasılığı biraz artıyor. Önerilen açıklama, anne bağışıklık sisteminin erkek fetüsle ilişkili proteinlere tepki vermesi, ama bu hipotez henüz kesinleşmiş değil. Doğum öncesi hormon ortamının da etkili olabileceği düşünülüyor, fakat kanıt dolaylı.
Beyin yapısı çalışmalarında bazı grup farkları bildirildi, ancak bunlar küçük örneklemli, tekrarlanması zor ve nedensellik göstermeyen çalışmalar. Bu yüzden onlara fazla yük bindirmemek gerekir. Ayrıca genlerin payı tamamını açıklamadığı için çevresel ve rastlantısal gelişimsel etkiler de devrede, ama bunlar "psikolojik neden" anlamına gelmiyor ve hangi etkenlerin olduğu hâlâ net değil.
Sorunuzdaki diğer noktalara gelince: Hayır, her insan potansiyel bir LGBT birey değil. Yönelim çoğu insanda ergenlikten önce ya da ergenlik sırasında belirginleşir, bir başkasının telkiniyle ya da özenmeyle kazanılmaz. Cinsel yönelimi değiştirmeye çalışan "dönüştürme terapilerinin" işe yaramadığı, üstelik depresyon ve intihar riskini artırdığı ise Amerikan Psikoloji Derneği'nin de aralarında bulunduğu kuruluşların ortak görüşü.
Hak meselesine gelince, bu bir bilimsel sorunun cevabına bağlı olmamalı. Din ya da dil de biyolojik değil ama kimse bunlar için hak tanımayı "kanıtlanmış genetik nedene" bağlamıyor. İnsan hakları, bir özelliğin kökeninden değil, insanın insan olmasından doğar. Bilim bize yalnızca şunu söylüyor: eşcinsellik insan çeşitliliğinin doğal bir parçası, hastalık değil ve seçilmiyor.
Kaynaklar
-
Michel Alagha vd.. Biological, Genetic, Neurological And Environmental Influences On Homosexuality—A Narrative Review. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Andrea Ganna vd.. Large-Scale Gwas Reveals Insights Into The Genetic Architecture Of Same-Sex Sexual Behavior. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı