arkadaşlar maalesef o iş öyle değil. bu soru felsefenin en bayat sahte ikiliklerinden birini kuruyor. doğanın maddi gerçekliği insan iradesinden bağımsız işlerken, bizim ona ulaşıp "hakikat" diye kurumsallaştırdığımız bilgi hem nesnel sınırların hem de tarihsel güç ilişkilerinin ortak ürünüdür. yani ortada ne gökten zembille inmiş değişmez bir kozmik metin var ne de egemenlerin canı istediğinde sıfırdan ürettiği keyfi bir kurgu.
sürekli duyduğum şu iki ezberden gerçekten yoruldum. bir tarafta hakikatin taşa kazınmış, tarihsiz ve saf bir evren yasası olduğunu sanan naif bir pozitivizm var. diğer tarafta ise her şeyi sadece iktidarın tahakküm aracına indirgeyen, güç kimdeyse doğruyu o yazar sığlığındaki postmodern tembellik. erken modern dönem arşivlerinde çalışan herkes şunu çok net görür, iktidarlar kendi çıkarlarına uyan iddiaları fonlar, meşruiyet üretmek için akademileri örgütler ve resmi kabul sınırlarını çizer. fakat doğanın maddi direnci diye bir olgu var. engizisyon ne kadar uğraşırsa uğraşsın gezegenlerin yörüngesini değiştiremedi, hiçbir kraliyet fermanı da saray kapısına dayanan vebayı durduramadı. güç, bilgiyi dolaşıma sokan kanalları denetler ama maddi dünyanın duvarına çarptığında durmak zorunda kalır.
foucault'nun hakikat rejimi meselesini alıp demek ki her şey yalan ve iktidarın oyunu sonucuna varanlar işin aslını kaçırıyor. hakikat ile güç birbirini karşılıklı olarak kurar. bir bilginin toplumda genel geçer kabul görmesi için hem olgusal dünyayla bir biçimde temas etmesi hem de dönemin kurumsal filtrelerinden, laboratuvarlarından ve meşruiyet ağlarından geçmesi gerekir. muktedirler oyunu oynatacak masayı kurabilir fakat zarların fiziksel ağırlığını tamamen kendi keyiflerine göre belirleyemezler.
özetle evrenin fiziksel yasaları ve maddi olgular insanlardan bağımsız olarak oradadır, değişmez sınırlara sahiptir. buna karşılık bilimsel, toplumsal ve felsefi hakikatler tarihsel pratiklerin içinde yoğrulan dinamik süreçlerdir. olguların kendisiyle o olguları anlama ve dile dökme mücadelemizi birbirine karıştırmamak gerekiyor.