Evet, fiziği kendi başınıza yüksek seviyeye kadar öğrenebilirsiniz. Ama "fizikçi" olmak, yani araştırma yapıp sonuçlarınızı hakemli dergilerde yayımlamak, çoğu zaman bir akademik çevre, laboratuvar erişimi ve geri bildirim ister. Otodidakt yol bilgiyi verir, bu üç şeyi ise kendiniz kurmanız gerekir.
Sağlam bir yol haritası şöyle olabilir:
- Önce matematik. Türev ve integral, vektörler, lineer cebir ve basit diferansiyel denklemler. Fizik dersinde en çok takılınan yer fizik değil, matematiktir. Bunu öğrencilerimde her yıl görüyorum.
- Klasik fizik. Mekanik, elektrik ve manyetizma, termodinamik, dalgalar. Halliday-Resnick gibi bir giriş kitabı iş görür. Feynman Lectures ise ücretsiz ve çevrimiçi, ama bir ders kitabından çok düşünmeyi öğreten bir eşlikçi olarak okunmalı.
- Modern fizik. Özel görelilik, kuantum mekaniği, istatistiksel fizik. Griffiths'in Kuantum Mekaniği kitabı öz çalışma için yaygın bir tercihtir. Bu aşamada matematik artık araç değil, dilin kendisi olur.
- Her gün problem çözün. Çözümü izlemek öğrenmek sayılmaz. Çözümü kapatıp kendiniz denemek, takıldığınız yeri bulmanızı sağlar. Bir konuyu bir arkadaşa anlatabiliyorsanız gerçekten öğrenmişsinizdir.
- Python ile simülasyon yazın. Sarkaç, yörünge, ısı yayılımı gibi sistemleri kodlamak hem sezgi kazandırır hem de araştırmada kullanılan becerileri verir.
- Geri bildirim bulun. Otodidaktın en büyük riski, yanlış anladığını kimse düzeltmediği için yanlışta ısrar etmesidir. Physics Stack Exchange, üniversitelerin açık ders notları ve çalışma grupları bunun için var. MIT OpenCourseWare, ödevleri ve çözümleriyle birlikte tam ders setleri sunuyor.
- Makale okumaya başlayın. Temelleri oturttuktan sonra arXiv'de küçük, anlaşılır makalelerle başlayın ve sonuçlarını yeniden üretmeyi deneyin.
Vincent Icke'nin de vurguladığı gibi fiziğin ana kuralı "kendin yap ve kontrol et" ilkesidir. Okuduğunuz hiçbir şeye sırf yazılı diye inanmayın, hesabı kendiniz yapın. Aynı ilke kendi fikirleriniz için de geçerli. Yeni bir kuram kurmadan önce onu bilinen deneylerle sınayın ve eleştiriye açın.
Sonunda bunu meslek yapmak isterseniz, otodidakt birikimle yüksek lisans başvurusu yapmak, çoğu ülkede ve üniversitede mümkün olan bir geçiş yoludur. Bunun için lisans denkliğine ve kabul koşullarına bakmanız gerekir.
Kaynaklar
-
Vincent Icke. A Modest Reading Proposal. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
MIT OpenCourseWare. Mit Opencourseware: Physics. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı