Bir vektörü iki farklı referans noktasına göre tanımlamak gayet mümkün, hatta klasik mekanikte bağıl hareketin temeli doğrudan buna dayanıyor abi. Buradaki asıl mesele, tanımladığın vektörün iki bağımsız nokta arasındaki bir büyüklük mü olduğu, yoksa seçtiğin başlangıç noktasına bağlı bir konum vektörü mü olduğu.
Günlük hayatta bir cismin yerini ya da hızını söylerken farkında olmadan yere veya kendimize bir sıfır noktası atıyoruz. Mesela hareket eden bir treni düşünelim. Yanındaki koltukta duran çantanın hızını kendine göre tanımlarsan sıfır bulursun, büyüklüğü de yönü de yoktur. Fakat peronda durup trene bakan birine göre o çanta, trenle aynı yönde ve trenin hızıyla gidiyordur. İki farklı gözlemci aynı çantanın hız vektörünü tamamen farklı büyüklük ve yönle kaydeder. Bir hata yok bunda, iki tanım da kendi referans sisteminde doğru.
Matematiksel olarak bu iki tanımı birbirine bağlamak da zor değil aslında, vektörel çıkarma mantığı çözüyor işi. Uzaydaki bir cismin yere göre konum vektörünü biliyorsan ve senin de yere göre bir konum vektörün varsa, cismin sana göre vektörü bu ikisinin farkından ibarettir. Yani cismin yere göre vektöründen senin yere göre vektörün çıkarıldığında, cismin sana göre yönü ve büyüklüğü elde edilir.
Eğer bahsettiğin vektör sadece iki nokta arasındaki sabit bir yer değiştirme ise, referans noktanı paralel kaydırdığında vektörün şiddeti ve doğrultusu değişmez, serbest vektör gibi davranır. Fakat referans noktan cisme göre dönüyorsa veya ivmeleniyorsa, işin içine eylemsizlik etkileri girer ve vektörün bileşenleri tamamen değişir. Masadaki kablo karmaşasına baktığın açı değiştikçe yön kestirmenin değişmesi gibi, referans noktanı nereye bağlarsan vektörü de oradan tarif edersin.
Kaynaklar
-
Dan B. Marghitu vd.. Operation With Vectors. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı