Kaynak istiyor Çok fazla düşünmek aptallık veya dahilik belirtisi mi?

ikisi de değil, çok düşünmek tek başına zekâ düzeyinin göstergesi sayılmaz. Asıl fark, düşüncenin ne yönde ve ne kadar verimli işlediğinde. Düşünme miktarı ile zekâ arasında kurulabilecek düz bir çizgi yok, hele ki "çok düşünüyorsam dahiyim" gibi bir sonuç hiç yok. keşke olsaydı, reviewer 2'ye de gösterirdim.

Gündelik dilde "aşırı düşünme" dediğimiz şey çoğunlukla ruminasyon ve kaygılı endişe döngüsü. yani aynı kaygıyı ya da geçmiş olayı çözüme yaklaşmadan tekrar tekrar çiğnemek. Bu, depresyon ve kaygı bozukluklarıyla yakından ilişkili bir düşünme biçimi ve zekâyla değil, üstbilişsel inançlarla ("endişelenmezsem hazırlıksız yakalanırım" gibi) açıklanıyor. Sanatçılar üzerine yapılan üstbilişsel bir analiz de mükemmeliyetçilikle beslenen aşırı düşünmenin proje ve kariyerlere zarar verebildiğini savunuyor, ama bu tek bir çalışmaya dayanan kavramsal bir çerçeve, kesin bir kanıt değil.

Felsefi tarafta ise GuhaRoy, sorunun düşünme süresinde değil, düşüncenin türünde olduğunu savunuyor. Zarar veren şey uzun düşünmek değil, yanlış düşünmek, yani stres ve endişe üreten, eyleme geçmeyi engelleyen düşünme. Bu da bir görüş makalesi, deneysel bir bulgu değil, ama ayrımı yerinde.

Zekâ tarafına gelirsek, analitik düşünme eğilimi (sezgiyi bastırıp yavaş akıl yürütmek) daha şüpheci inançlar ve daha az geleneksel ahlaki değerlerle ilişkili bulunuyor (Pennycook ve ark., 2015). Yani analitik düşünmek bir tarz farkı yaratıyor, ama bu "daha zeki" ya da "daha bilge" demek değil. Üstelik yüksek zekâ, kendi başına eleştirel düşünmeyi de garanti etmiyor. Lilienfeld ve arkadaşlarının derlediği vakalarda bazı Nobel ödüllü bilim insanlarının alan dışında oldukça tuhaf fikirlere kapıldığı gösteriliyor. Yani çok zeki olup kötü düşünmek de mümkün, ki akademide bunu her gün gözlemliyorum.

Toparlarsak, düşünme sıklığı ne aptallığın ne dahiliğin işareti. Düşünceleriniz sizi bir sonuca, karara ya da yeni bir fikre götürüyorsa bu işe yarayan bir bilişsel süreç. Aynı noktada dönüp duruyor, uykunuzu ve işlevselliğinizi bozuyorsa bu zekâyla ilgisi olmayan bir ruminasyon örüntüsü ve gerekirse bir ruh sağlığı uzmanıyla ele alınması gereken bir şey.