Ödüllü soru Karadelik Bilgi Paradoksu Bir karadeliğin içine düşen bilgi sonsuza kadar kaybolur mu, yoksa kuantum mekaniği kuralları bunu imkansız mı kılıyor?

Merhaba

Karadelik bilgi paradoksundaki “bilgi”, günlük anlamdaki bir haber veya yazı değil maddeyi oluşturan parçacıkların bütün kuantum özellikleridir. Kuantum mekaniğine göre kapalı bir sistemin geçmişine ait bu bilgi bütünüyle yok olmaz yalnızca farklı biçimlere dönüşür. Sorun, karadeliğe düşen maddenin olay ufkunun arkasında kalmasıyla başlar. Karadelik sonsuza kadar var olsaydı bilginin içeride saklandığı söylenebilirdi. Lakin Hawking ışıması nedeniyle karadelik zamanla enerji kaybedip tamamen buharlaşabiliyorsa içerideki bilginin ne olduğu sorusu ortaya çıkar. Hawking’in ilk hesaplamalarında yayılan ışıma yalnızca sıcaklığa bağlı görünür ve karadeliğe düşen maddenin özelliklerini taşımaz. Karadelik sonunda yok olursa bilgi de onunla birlikte kaybolmuş gibi olur. Bu ise kuantum mekaniğinin temel kurallarıyla çelişir. Günümüzde ağırlık kazanan görüş, bilginin yok olmadığı Hawking ışımasının içindeki son derece karmaşık kuantum ilişkiler aracılığıyla dışarı taşındığı yönündedir. Bu durumda yanan bir kitabın bilgisinin duman, kül ve ışığa dağılması gibi karadeliğe düşen bilgi de ortadan kalkmaz, yalnızca pratikte yeniden oluşturulması neredeyse imkansız olacak kadar karışır. Ve zaten holografik ilke ve son yıllardaki bazı kuramsal hesaplamalar da bu görüşü destekliyor. Lakin bilginin gerçek bir karadelikten tam olarak nasıl çıktığını gösteren, gözlemsel olarak doğrulanmış eksiksiz bir açıklamamız henüz bulunmuyor. Kısacası “Bilgi kayboluyor mu?” sorusundan çok, “Kaybolmak ile bir daha erişilemeyecek kadar dağılmak aynı şey midir?” sorusunda yatıyor. Saygılarımla.