Sporda ki tükeniş nöronlarda mı gerçekleşir kaslarda mı?

Ağırlık kaldırırken o son tekrarda barın kıpırdamaması tek bir merkezin suçu değil, hem motor nöronları kapsayan merkezi sinir sisteminde hem de doğrudan kas liflerinde aynı anda patlak veren bir süreçtir. Tükenişin yalnızca motor nöronlarda gerçekleştiği iddiası eksik bir tablo çizer, çünkü sahada sinir sistemi ile kas dokusunun sürekli birbiriyle konuştuğu iki taraflı bir kriz yönetimi vardır.

Kas tarafındaki olaylar tam bir moleküler karmaşayla ilerler. Bir kasın kasılması için aktin ve miyozin proteinlerinin birbirine kenetlenip kayması gerekir. Fakat peş peşe gelen zorlu tekrarlarla birlikte hücre içinde inorganik fosfat birikir ve sarkoplazmik retikulum kalsiyum salmayı zorlaştırır. Kalsiyum ortama rahatça dağılamayınca bu proteinler adeta birbirine küser ve çapraz köprü kuramaz. Laboratuvarda en hassas anda kalibrasyonu kaçan inatçı bir pipet gibi, kas lifi de biyokimyasal olarak kilitlenir ve gereken mekanik kuvveti üretemez hale gelir. Buna fizyolojide periferik tükeniş denir.

İşin motor nöron boyutunda ise durum ortalığı karıştıran bir dedikodu zinciri gibidir. Kas lifleri zorlandıkça içeride biriken metabolitler, Grup 3 ve Grup 4 tipi duyu sinirleri üzerinden omuriliğe ve beyne aralıksız alarm sinyalleri iletir. Merkezi sinir sistemi bu sinyalleri aldığında kas dokusunu aşırı hasardan korumak için frene basar. Motor nöronların ateşleme sıklığı düşürülür ve kas liflerine giden elektriksel sürüş baskılanır. Yani motor nöronlar enerjisi bittiği için değil, beyin sistemi güvene almak adına gücü kıstığı için sessizleşir. Buna da merkezi tükeniş adı verilir.

Sonuç olarak son tekrardaki o çaresiz kalış hali, iki tarafın ortak bir güvenlik protokolüdür. Bir yanda kalsiyum yetersizliğinden birbirini çekemeyen proteinler, diğer yanda kası korumak için elektriği kesen motor nöronlar yer alır. Tükeniş ne tek başına sinirin pes etmesidir ne de kasın iflasıdır, bütün sistemin kendini korumak için kepenk indirmesidir.