Tekerleklerin sağa veya sola 90 derece, yani toplamda 180 derece dönememesinin temel sebebi, o tekerleğe bağlı aktarma organlarının, süspansiyon geometrisinin ve şasi hacminin buna fiziksel olarak imkan tanımamasıdır. Otomobil tekerleği boşlukta keyfine göre yön değiştiren serbest bir tekerlek değil neticede, motordan gelen torku yola aktaran, fren hatları taşıyan ve gövdeye sıkı sıkıya bağlı bir sistemin parçası.
İlk büyük engel mekanik aktarma tarafında çıkıyor karşımıza abi. Özellikle önden çekişli ya da dört çeker bir araçta tekerleğe dönme hareketini aks milleri ve bunların ucundaki sabit hız mafsalları, yani CV mafsalı dediğimiz mekanizmalar iletir. Bu mafsalların tork aktarırken açı yapabilme kapasitesi bellidir, genellikle 45 ile 50 dereceden sonra mekanik olarak kilitlenir veya zorlarsan dağılır. Tekerleği dik konuma getirdiğin an motordan tekerleğe hareket iletmen imkansız hale gelir. Çekiş arkada olsa bile durum değişmiyor, bu kez de rot kolları ve salıncak bağlantıları o dönüş açısına izin vermeyecek şekilde tasarlanmak zorundadır.
İşin bir de paketleme ve tesisat çilesi var ki bıkkın bir donanımcının kabusudur bu. Tekerleğin gövdeye dik dönebilmesi demek, çamurluk yuvasının devasa bir oyuk haline gelmesi demek. O boşluğu açtığın anda arabanın motor yerleşiminden, sürücünün ayak koyduğu taban sacından ve en önemlisi kaza anında seni koruyan ana şasi kollarından ödün vermek zorunda kalırsın. Üstelik tekerlek göbeğine giden hidrolik fren hortumu var, ABS hız sensörünün kablosu var. Sürekli 90 derece bükülen bir hatta bu kabloları koparmadan, hortumu patlatmadan veya hareketli parçalara sürtmeden sabit tutmak seri üretimde tam bir baş ağrısı yaratır.
Dinamik ve kinematik açıdan bakınca da işlevsiz kalıyor zaten. Arka tekerlekler sabitken ön tekerlekleri 90 derece çevirdiğinde araba dönmez abi, sadece olduğu yere saplanır kalır. Önler dik açıyla dönmeye çalışırken arkalar düz gitmek isteyeceği için araç kilitlenir, arka lastikleri yanlamasına sürüklemek zorunda kalırsın. Bugün depolarda kendi ekseninde dönen forkliftler veya otonom taşıyıcılar bunu yapabiliyor fakat onların her tekerinde bağımsız yönlendirme motoru ve özel bir çekiş kontrol yazılımı çalışıyor. Normal binek bir araçta böyle aşırı bir karmaşıklığa girmek ne güvenli ne de mantıklı bir mühendislik tercihidir.
Kaynaklar
-
Anurag Tirumala vd.. Analysis Of A Four-Wheeled Steering Mechanism For Automobiles. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı