Kapı önündeki konuşmaların bina boşluğunda yankılanıp evin içindeymiş gibi duyulmasının temel sebebi, o boşluğun akustik bir dalga kılavuzuna dönüşmesidir abi. Merdiven veya aydınlatma boşlukları tamamen çıplak beton, mermer ve seramik gibi sesi emmeyen, sert ve pürüzsüz yüzeylerle kaplı olduğundan ses enerjisi sönümlenmeden defalarca yansıyarak katlar arasında kolayca taşınıyor.
Burada tek etken boşluktaki hava açıklıkları değil, ses dalgasının yayılma karakteridir. Daire kapıları çoğunlukla ince sacdan ya da içi hafif dolgulu ahşaptan üretiliyor, altlarında ve pervaz kenarlarında da belirgin hava boşlukları kalıyor. Ses dalgası havadaki en ufak yarıktan bile kırınım yoluyla rahatça sızar. Kapı aralığından çıkan ses, sert mermer basamaklara ve sıvalı duvarlara çarpar. Bu yüzeylerin ses yutma katsayısı genelde yüzde beşin bile altındadır, yani çarpan enerjinin neredeyse tamamı geri seker. Çınlama süresi uzadıkça ses üst üste biner, bina boşluğu da bu sesi kesintisiz bir boru hattı gibi diğer kapılara ulaştırır.
Mimar ve mühendisler bu sesin şiddetini kesinlikle kontrol edebilir, bunun arkasındaki mühendislik çözümleri de bellidir. İşin temeli iki aşamadan oluşur, yani ses yutumu ve ses yalıtımı. Ortak alanların tavanına veya duvarlarına uygulanacak ses yutucu akustik paneller ya da akustik sıvalar, yansımaları ilk temasta kırarak çınlama süresini düşürür. İkinci adım ise kapı sızdırmazlığıdır. Kapı kasalarının çevresine takılan kaliteli akustik contalar ve kapı altına yerleştirilen hareketli giyotin fitiller hava kaçaklarını keser. Türkiye standartlarında Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik bu yalıtım kriterlerini açıkça belirtir, fakat uygulamada maliyeti düşürmek için bu detaylar çoğunlukla atlanıyor, ceremesini de kapı önü gürültüsünü çeken apartman sakinleri çekiyor.
Kaynaklar
-
T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
M. David Egan. Architectural Acoustics. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı