Etin yanında ayran içmek alınan vitamin ya da besin değerlerinin emiliminde herhangibir eksikliğe sebep olur mu?

Sağlıklı bir bireyseniz, etin yanında ayran içmek vücudunuzun demir veya diğer temel besin maddelerini almasını klinik açıdan anlamlı bir şekilde engellemez. Tek bir öğünde kalsiyumun demir emilimini anlık olarak yavaşlatabilmesi ile bunun vücutta gerçek bir eksikliğe yol açması tamamen farklı durumlardır.

İnternetteki kafa karışıklığının temel sebebi, tıp literatüründeki kavramların gündelik hayata yanlış aktarılması. Klinik raporlarda veya makalelerde geçen biyoyararlanım azalması ifadesi internette bir anda 'etin demiri tamamen çöp oluyor' şeklinde karşılık buluyor, oysa kelimenin ve biyolojinin anlattığı şey bu değil. Kırmızı etteki demir, emilimi zaten oldukça yüksek olan hem demir formundadır. Ayrandaki kalsiyum ile demir bağırsak hücrelerinden geçerken benzer taşıyıcı kanalları kullanır, dolayısıyla yüksek kalsiyum demirin emilim hızını geçici olarak bir miktar düşürebilir. Fakat bu durum, alınan demirin sıfırlandığı anlamına kesinlikle gelmez.

Dahası, haftalarca süren ve bütünsel beslenmeyi takip eden klinik çalışmalarda, kalsiyum ile demirin birlikte tüketilmesinin ferritin veya hemoglobin düzeylerinde kalıcı bir düşüşe yol açmadığı net biçimde gösterilmiştir. İnsan metabolizması tek bir öğündeki kimyasal yarıştan ibaret değil. Vücut akıllıdır, demir depoları azaldığında bağırsaktaki emilim kapasitesini artırarak bu tür anlık yavaşlamaları rahatlıkla dengeler.

Buradaki tek klinik istisna, doktor tarafından teşhis konmuş ileri düzey demir eksikliği anemisi olanlar veya reçeteli demir takviyesi kullanan bireylerdir. Eğer böyle bir tedavi sürecindeyseniz, hekiminiz ilacınızı veya yüksek demirli öğününüzü kalsiyum kaynaklarından bir iki saat ayrı tutmanızı önerebilir. Böyle özel bir tıbbi durumunuz yoksa, lahmacunun veya köftenin yanındaki ayrandan çekinmenize hiç gerek yok.