Kısa ve net cevap: Hayır, kopan bir dil karaciğer gibi sıfırdan kendini yenileyip eski boyutuna veya biçimine geri büyüyemez. Dil dokusu yaralanmalara karşı olağanüstü bir hızla iyileşir ve yüzeyini hızla kapatır, fakat kaybedilen o karmaşık kas kütlesi yeniden üretilmez, geriye sadece iyileşmiş eksik bir doku kalır.
Ağız içi biyokimyası aslında tam teşekküllü bir acil müdahale ekibi gibi çalışır. Tükürüğün içindeki epidermal büyüme faktörü (EGF) ve histatin gibi küçük ama inanılmaz marifetli proteinler, hasar anında olay yerine üşüşüp epitel hücrelerine resmen yangından mal kaçırır gibi bölünme emri verir. Yüzeydeki epitel tabakası ve tat tomurcukları bu sayede şaşırtıcı bir hızla toparlanır. Zaten tat tomurcuğu hücreleri normal şartlarda da ortalama on günde bir kendini sıfırlayan çok dinamik bir ekiptir. Ancak iş derin kas tabakasına ve dilin o üç boyutlu mimarisini baştan örmeye geldiğinde hücresel kadro resmen havlu atar.
Dil sadece düz bir et parçası değil, birbirine çapraz bağlanan sekiz farklı kas grubunun milimetrik uyumla çalıştığı yapısal bir şaheserdir. Kökten veya büyük bir parçası koptuğunda, vücudumuzda bu karmaşık mimariyi sıfırdan kurduracak bir morfogenetik harita tekrar devreye girmez. Karaciğerin yaptığı o meşhur telafi edici hücre çoğalması numarası maalesef dilde sökmez. Kas dokusundaki hasarda sahneye hemen fibroblastlar fırlar ve ortalığa bolca kolajen yığar. Yani organizma kayıp kas liflerini yeniden üretmekle uğraşmaz, açılan boşluğu hızla fibröz bir yara dokusuyla mühürleyip çekilir. Aksolotl gibi uzuvlarını kusursuzca baştan var eden canlıların aksine, memelilerde bu çapta bir epimorfik rejenerasyon programı bulunmaz.
Eğer geçmişte birinin dili o bahsettiğin korkunç aletlerle koparıldıysa, kişi yoğun kanamadan veya enfeksiyondan hayatta kalmayı başarsa bile geriye kalan şey sadece büzüşerek kapanmış, işlevini büyük oranda kaybetmiş bir dil kökü olurdu. Tükürükteki proteinlerin desteğiyle yara yüzeyi hızla örtülse de eksilen kas kütlesi asla tekrar uzamaz.
Kaynaklar
-
Oudhoff, M. J. et al.. Histatins Are The Major Wound-Closure Stimulating Factors In Human Saliva As Identified In A Cell Culture Assay. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Barlow, L. A.. Progress And Renewal In Gustation: New Perspectives On Taste Stem Cells. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı