Gece birinin kulağiniza fısıdadığını duymak psikolojik bir şey mi?

delirmediniz ve muhtemelen bir psikiyatrik hastalığın eşiğinde de değilsiniz. internetteki popüler psikoloji sayfalarına kalsa bunu hemen ağır bir travmaya ya da şizofreniye bağlarlar, fakat yaşadığınız şey tıp dilinde hipnagogik veya hipnopompik halüsinasyon dediğimiz, uyku ile uyanıklık arasındaki geçiş hatasından ibaret sıradan bir nörobiyolojik aksaklıktır.

beynimiz uykuya tek bir şalteri indirerek geçmez. korteks ile talamus arasındaki duyusal filtreleme kademeli olarak devre dışı kalır. uyanıklıktan uykuya dalarken ya da uykunun hafif evrelerinde yaşanan mikro uyanmalarda bu nöral ağlar bazen senkronize çalışamaz. dış dünyadan gelen duyusal kapı henüz tam kapanmamışken rüya benzeri içerikler bilince sızabilir. filtre gevşekken işitsel korteksteki rastgele bir nöron ateşlemesi, dışarıdan gerçek bir ses geliyormuş gibi algılanır. kendi adınızı duymanız da beynin işitsel belleğinde en hızlı tetiklenen, en aşina olduğu kalıp olmasından kaynaklanır.

bunu insanın arkaik bir tehlike uyarı sistemi veya üçüncü gözün açılması gibi mistik süreçlerle açıklamaya çalışanlar elbette çıkacaktır, fakat biyoloji genelde o kadar şiirsel çalışmaz. sosyal medyada gördüğü her algı pürüzünü dissosiyatif bozukluk sananların aksine, klinikte gördüğümüz gerçek psikotik varsanılar gündüz vakti, zihin tamamen berrak ve uyanıkken ortaya çıkar ve süreklidir. gece yatakta bilincin bulanık olduğu iki saniyelik bir fısıltı ise çoğunlukla fazla kafein, stres ve çökmüş bir uyku düzeninin faturasından ibarettir.

eğer bu durum gündüz uyanıkken tekrarlamıyorsa, buna ani kas gevşemeleri veya gün içinde önlenemez uyku atakları eşlik etmiyorsa endişelenecek bir durum yoktur. internette gece yarısı panikle teşhis aramayı bırakıp uyku saatlerinizi toparlamak bu fısıltıları kesmek için fazlasıyla yeterlidir.