Videolarda kurtların sekiz çizerek dolandığını gördüğünüz sahneler, doğanın gizemli bir kurt aklı veya taktiksel av manevrası değildir. Bu davranış, esaret altındaki yaban hayvanlarında sıkça karşılaştığımız ve etolojide stereotipik adımlama (stereotypic pacing) olarak adlandırılan psikolojik ve davranışsal bir bozukluktur.
Doğada günde onlarca kilometre devriye atan, karda iz süren bir tepe yırtıcısını birkaç yüz metrekarelik bir kafese veya hayvanat bahçesi parseline kilitlediğinizde o genetik motor durmuyor. Hayvanın geniş alan arama, avlanma ve sınır kontrolü içgüdüsü kapalı alanda tam bir duvara tosluyor. Arkadaşlar doğa öyle masa başında hayal edildiği gibi pamuk şeker veya belgesellerdeki mistik müziklerden ibaret değil, esaret ise hayvan için çok daha yıpratıcı bir gerçeklik. Kronik stres ve zihinsel uyaran eksikliği bir süre sonra beyindeki dopamin mekanizmasını bozuyor ve hayvan hiçbir biyolojik amaca hizmet etmeyen bu volta hareketine kilitleniyor.
Peki neden sekiz çiziyor da dümdüz gitmiyor derseniz, durum tamamen mekanik bir zorunluluktan kaynaklanıyor. Dar bir alanda sürekli adım atan bir kurt, her köşede sertçe durup 180 derece dönmek yerine kinetik enerjisini korumaya çalışır. Dönüşleri ardışık olarak bir sağa bir sola kırmak kesintisiz bir ritim sağlar. Ortamda iki ağaç, bir barınak veya taş öbeği varsa, hayvan bunların çevresini dönüşümlü turlayarak kaçınılmaz olarak o sekiz desenini çizer.
Sosyal medyada bunu kurtların rüzgarı koklama dehası, avını şaşırtma taktiği ya da sonsuzluk döngüsü gibi anlatan romantik masallara denk gelmiş olabilirsiniz. Doğada sağlıklı hiçbir kurt kıymetli kalorisini tek bir noktada sekiz çizerek yakmaz. O videolarda izlediğiniz şey taktiksel bir kurt asaleti değil, kapana kısılmış bir yaban hayvanının kafes tükenmişliğidir.
Kaynaklar
-
Ros Clubb, Georgia Mason. Captivity Effects On Wide-Ranging Carnivores. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Georgia J. Mason. Stereotypies: A Review Of The Neurobiological And Environmental Factors. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı