Kısa cevap: Kendi araştırmam yok, bir lise öğretmeniyim ve birleşik alan teorisini sınıfta anlatan, popüler bilim yazan biri olarak takip ediyorum. Düşüncem de şu: fikir çok güzel, ama henüz deneyle doğrulanmış bir "birleşik teori" yok. 🙂
Neyin birleştiği biliniyor? Elektrik ve manyetizma Maxwell ile tek çatı altına girdi. Sonra elektromanyetik kuvvet ile zayıf nükleer kuvvet, elektrozayıf kuramda birleşti ve bu kuramın öngördüğü W ve Z bozonları deneyde bulundu. Güçlü kuvvet bunlarla birlikte Standart Model'de yer alıyor, ama gerçek anlamda tek bir kuvvet olarak birleşmiş değil. Büyük Birleşik Kuramlar (GUT) üç kuvvetin çok yüksek enerjide birleşebileceğini öneriyor, fakat bu kuramların en basit biçimlerinin öngördüğü proton bozunması şimdiye kadar gözlenmedi ve proton ömrüne konan alt sınırlar çok yüksek.
Asıl zor kısım yerçekimi. Genel görelilik yerçekimini uzay-zamanın eğriliği olarak, diğer üç kuvvet ise kuantum alan kuramı diliyle anlatıyor. İkisini tutarlı biçimde birleştiren, yani kuantum kütleçekimi kuramı henüz yok. Sicim kuramı ve döngü kuantum kütleçekimi başlıca adaylar, ama ikisi de şu an deneysel olarak sınanamıyor. Sınanabilirlik de burada kilit nokta: matematiksel olarak zarif bir kuram, deneyle desteklenmedikçe fizik bilgisi sayılmaz, aday olarak kalır.
Benim görüşüm. Birleştirme arayışı fiziğin en verimli sezgilerinden biri, tarih de bunu haklı çıkardı. Yine de "her şeyin kuramı" adı biraz fazla iddialı. Öğrencilerime de söylediğim gibi, güzel görünmesi doğru olduğunu göstermez. Bu yüzden herhangi bir birleşik kuram duyduğumda önce şunu soruyorum: sınanabilir bir öngörüsü var mı? Cevap hayırsa, ilginç bir hipotez olarak saklıyorum.
Kaynaklar
-
Chris Quigg. Gauge Theories Of The Strong, Weak, And Electromagnetic Interactions. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Super-Kamiokande Collaboration. Search For Proton Decay Via P→E+Π0 And P→Μ+Π0 In 0.31 Megaton·years Exposure Of The Super-Kamiokande Water Cherenkov Detector. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı