Merhaba
Kriz anında beynimizin içindeki bir saat gerçekten yavaşlamaz. Tehdit algılandığında amigdala alarm verir, adrenalin ve noradrenalin artarken dikkatimiz çevredeki sıradan ayrıntılardan çekilip yaşanan olaya kilitlenir. Kısa sürede çok sayıda ayrıntının fark edilmesi, birkaç saniyenin olduğundan daha uzun yaşanmış gibi hissedilmesine neden olabilir. Lakin beynin o an dünyayı bir kamera gibi daha yüksek kare hızında gördüğünü söylemek doğru olmaz. Asıl fark çoğunlukla belleğin kayıt biçiminde ortaya çıkar. Duygusal yoğunluğu yüksek olaylar daha belirgin kaydedilebilir ve sonradan hatırlarken daha fazla ayrıntıyla karşılaştığımız için olayın uzun sürdüğünü sanabiliriz. Keza başarısızlık sonrasında aynı anı zihnimizde tekrar tekrar yaşamamız da zamanın geçmediği hissini kuvvetlendirir. Aşırı stres ise bunun tersine bazı ayrıntıların unutulmasına veya anının parçalı kalmasına yol açabilir. Ve bence kriz anlarında yavaşlayan şey zaman değil, insanın o ana yüklediği anlamdır. Zira sıradan bir dakikada zihnimiz birçok şeyi önemsemeden geçer lakin korku veya başarısızlık anında her saniyeyi adeta ayrı ayrı tartarız. Bu nedenle zaman uzamış gibi gelir fakat o anı yalnızca yaşamaz, aynı zamanda zihnimizin içinde defalarca yeniden kurarız. Elbette bu, benim kişisel düşüncem ve yorumum. Konu hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek isterseniz sinirbilimci Dean Buonomano’nun "beyniniz bir zaman makinesi" adlı kitabına göz atabilirsiniz. Kitap, beynimizin zamanı nasıl algıladığını ve geçmiş, şimdi ile gelecek arasında nasıl bir bağ kurduğunu oldukça anlaşılır bir dille ele alıyor. Saygılarımla. [1]
Kaynaklar
-
Dean Buonomano. Beyniniz Bir Zaman Makinesi.
/profile/553e0266-f120-4a02-ab17-13c55364371b.jpeg){kind=small}
/profile/2a923528-d4f8-43b5-be34-d6052512de76.jpeg){kind=small}