Füzeleri tek bir torbaya doldurup tek bir listeyle anlatmak mümkün değil, çünkü askeri teknolojide füzeler tek bir kritere göre değil, en az beş farklı teknik eksende sınıflandırılıyor. Temel ayrım fırlatıldığı ve hedef aldığı ortam, uçuş yörüngesi, menzili, güdüm mekanizması ve taşıdığı harp başlığı üzerinden yapılıyor.
Savunma ve havacılık literatüründeki temel sınıflandırma kategorileri şunlardır:
- Platform ve Görev Türü: Füzenin nereden ateşlendiği ve nereyi vuracağı esastır. Karadan karaya, karadan havaya, havadan havaya, havadan karaya ve denizaltıdan fırlatılan sistemler gibi temel sınıflara ayrılır.
- Uçuş Profili ve Aerodinamik: İki ana gövde vardır. Balistik füzeler roket motoruyla fırlatılıp atmosferin dışına veya üst katmanlarına çıkar, ardından yerçekimi etkisiyle hedefine doğru parabolik bir serbest düşüş eğrisi izler. Seyir füzeleri ise jet motoru ve kanatlarıyla atmosfer içinde tıpkı ufak bir uçak gibi hedefine süzülür. Son dönemde yüksek süratle manevra yapabilen hipersonik araçlar da bu listeye eklendi.
- Menzil: Katettiği mesafeye göre ayrılır. Kısa menzilli (genelde 1000 kilometrenin altı), orta menzilli (1000 ile 3000 kilometre arası), orta uzun menzilli (3000 ile 5500 kilometre arası) ve kıtalararası balistik füzeler (5500 kilometrenin üzeri) olarak gruplandırılır.
- Güdüm Sistemi: Hedefe nasıl yönlendirildiğidir. Isı arayıcı kızılötesi sistemler, hedefi aydınlatan veya kendi radarını taşıyan aktif ve yarı aktif radarlar, lazer güdümü, ataletsel seyrüsefer ve küresel uydu konumlandırma sistemleri kullanılır.
- Harp Başlığı: Taşınan yıkıcı yüktür. Klasik patlayıcılardan oluşan konvansiyonel başlıklar ile nükleer, kimyasal veya biyolojik kitle imha başlıkları şeklinde sınıflandırılır.
Nereden bulurum derseniz, sosyal medyada dolaşan abartılı ve sansasyonel videolara hiç takılmayın derim. Bu sistemlerin en derli toplu ve tarafsız teknik dökümlerini CSIS Missile Threat veri tabanında veya Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü gibi kurumların açık arşivlerinde bulabilirsiniz.
Tüm Reklamları Kapat
Kaynaklar
- Center for Strategic and International Studies (CSIS). Missile Threat: Csis Missile Defense Project. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
- Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI). Sipri Databases And Military Expenditure. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı