Zaman, kuantum olaylarının üzerinde gerçekleştiği önceden var olan bir “sahne” mi, yoksa kuantum olayları ve nedensel ilişkilerden ortaya çıkan bir özellik mi?

Merhaba

Klasik fizikte zaman, olayların üzerinde gerçekleştiği değişmez bir sahne gibi düşünülüyordu. Kuantum mekaniğinin standart biçiminde de zaman çoğunlukla sistemin dışında bulunan ve olayların değişimini takip eden bir ölçü olarak kullanılır. Yani parçacıkların konumu veya enerjisi kuantum özelliği taşırken zaman aynı biçimde ele alınmaz. Lakin genel görelilik bu tabloyu değiştirir. Einstein’a göre zaman, uzaydan ve evrendeki madde ile enerjiden bağımsız değildir. Kütleçekimi zamanın akışını etkiler dolayısıyla sahnenin kendisi de üzerindeki olaylarla birlikte değişir. Kuantum mekaniği ile genel göreliliği birleştirmeye çalışan bazı yaklaşımlar ise zamanın temel olmayabileceğini öne sürüyor. Buna göre daha temel düzeyde yalnızca kuantum durumları arasındaki ilişkiler bulunabilir bizim zaman dediğimiz şey de bu ilişkilerin ve değişimlerin büyük ölçekte ortaya çıkan sonucu olabilir. Ve henüz elimizde kesin bir cevap yok. Mevcut kuantum mekaniğinde zaman dışarıdan verilen bir ölçü gibi dururken, kuantum kütleçekimi çalışmalarında olaylardan ve nedensel ilişkilerden doğan bir özellik olabileceği düşünülüyor. Kısacası zamanın sahne mi, yoksa oyunun içinden çıkan bir sonuç mu olduğu modern fiziğin hala çözmeye çalıştığı temel sorunlardan biridir. Saygılarımla.