Mitokondri yaşlanır mı veya bozulur mu?

Evet, mitokondrilerimiz kesinlikle yaşlanır ve bozulur! Hatta hücrelerimizin ve dolayısıyla bizim yaşlanmamızın en büyük sebeplerinden biri tam olarak budur. Hücrelerimizin içindeki bu minik enerji santralleri tıpkı durmadan çalışan motorlar gibi yıllar geçtikçe hasar biriktirir ve eski verimini kaybeder.

Mitokondrilerin bozulmasının temel nedeni, kendi içlerinde enerji üretirken ortaya çıkardıkları yan ürünlerdir. Bu yapılar besinleri enerjiye çevirirken serbest radikaller dediğimiz oldukça kararsız ve çevreye zarar verebilen moleküller üretir. Bu serbest radikaller etrafa çarparak mitokondrinin kendi yapısına, özellikle de mitokondriyal DNA'sına hasar verir. Üstelik mitokondrilerimizin DNA tamir mekanizmaları hücre çekirdeğimizdeki kadar gelişmiş değildir. Bu yüzden zamanla hatalar kolayca birikir!

Neyse ki hücrelerimiz bu bozulmaya karşı tamamen çaresiz değildir. Hasar gören ve işlevini yitiren mitokondriler mitofaji adı verilen hücresel bir geri dönüşüm sistemiyle yutulur ve ortadan kaldırılır. Bu inanılmaz bir temizlik sistemidir! Ancak yaşımız ilerledikçe bu sistem eskisi kadar iyi çalışmamaya başlar. Bozuk mitokondriler hücre içinde birikir, enerji üretimi düşer ve hücrenin genel sağlığı tehlikeye girer. Yaşlandığımızda hissettiğimiz enerji düşüklüğünün ve birçok yaşa bağlı hastalığın hücresel boyuttaki hikayesi işte budur. Ne yazık ki zamanın o sessiz ama yıpratıcı etkisinden en küçük yapılarımız bile kaçamıyor!