Sesin fiziksel bir kütlesi yoktur! Ses, ortamdaki moleküllerin birbirine çarpmasıyla ilerleyen bir mekanik dalgadır. Yani kendi başına bir madde değil, maddenin içinden geçen enerjidir. Havacılıkta supersonic uçuşlarda o yırtıcı shockwave (şok dalgası) etkisini yaratırken gördüğümüz şey havanın yani kütlenin aşırı sıkışmasıdır, sesin kendi kütlesi değil.
Sesin hızı ise tamamen içinden geçtiği ortama bağlıdır. İHA veya yüksek hızlı uçak tasarlarken bizim için en kritik aerodinamik parametrelerden biri budur. Uçağa istediğiniz kadar thrust (itki) verin, o ses duvarını delip geçerken oluşan devasa drag (sürükleme) kuvvetini doğru hesaplamak zorundasınız. Bu hesaplar için ses hızını bilmeliyiz ve gazlarda sesin hızı doğrudan mutlak sıcaklığa bağlıdır. Hava soğudukça moleküller yavaşlar ve enerjiyi birbirlerine iletme hızları düşer. Bu yüzden yüksek irtifalarda hava çok soğuk olduğu için ses hızı deniz seviyesine göre ciddi anlamda düşüktür.
Eğer havadan çıkıp katı veya sıvılara girerseniz işin dinamiği değişir. Burada ortamın esnekliği ve yoğunluğu, yani density devreye girer. Katı bir cisimde moleküller birbirine çok yakın olduğu için enerji inanılmaz hızlı yayılır. Uçuş sırasında bazı hareketli yüzeyleri deploy ederken (açarken) oluşan titreşimlerin uçak gövdesi içinde havadan çok daha hızlı ilerlediğini görmek her zaman büyüleyicidir. Özetle ses dalgasının kütlesi yoktur, hızı da tamamen onu taşıyan ortamın termodinamiğine ve yapısal özelliklerine bağlıdır.
Kaynaklar
- NASA Glenn Research Center. Speed Of Sound. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
- The Physics Classroom. Sound Is A Mechanical Wave. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı