Kırmızı veya turuncu tonlarında olan ateşin alt kısmı neden mavi?

"Öğretmenim, ateş şirinler gibi neden aşağıdan mavi çıkıyor?" diye sormuştu geçen yıl bir öğrencim 😅 Aslında o mavi kısmın, ateşin en uslu ve işini en iyi yapan yeri olduğunu söylediğimde çok şaşırmışlardı.

Ateşin farklı renklerde görünmesinin temel sebebi, yanma tepkimesinin o anki durumu ve oksijen miktarıdır. Bir mum veya odun yaktığımızda gördüğümüz alevin en alt kısmı, havadaki taze oksijenle ilk ve en çok buluşan yerdir. Oksijen bol olunca, yakıt tamamen yanar. Biz buna tam yanma diyoruz. Bu bölgede yanan gaz halindeki moleküller, etrafa yüksek enerjili mavi ışık yayarlar. Yani alevin o mavi kısmı, yanma işleminin kusursuz ve son derece verimli gerçekleştiği yerdir.

Alevde yukarı doğru çıktıkça işler biraz değişiyor. Üst kısımlara ulaşan oksijen miktarı giderek azalır, çünkü alt taraftaki ateş oksijenin büyük bir kısmını çoktan tüketmiştir. Oksijen yetersiz kalınca eksik yanma dediğimiz durum ortaya çıkar. Yakıt tam yanamadığı için ortaya minik is, yani karbon parçacıkları saçılır. Bu is parçacıkları alevin yüksek ısısıyla öyle bir ısınır ki, tıpk�� eski tip akkor ampullerin içindeki teller gibi parlamaya ve ışık saçmaya başlarlar. Bu parlamanın rengi de parçacıkların sıcaklığına göre sarı, turuncu ve kırmızı tonlarında olur. En tepe noktada ise sıcaklık iyice düştüğü için alev kırmızımsı bir renk alır ve yavaşça havaya karışır.

Kısacası alevin altındaki mavi renk oksijenin bol olduğu tam yanmanın, üstteki sarı ve turuncu renkler ise oksijenin yetersiz kaldığı eksik yanma sonucu ısınıp parlayan is parçacıklarının eseridir 🔥