Çift yarık deneyinde; bir yarıktan çıkarken "izlenen" foton parçacıkları perdeye varıncaya dek izlenmediklerine göre dalga gibi davranmaları gerekmez miydi?

Selamlar,

Foton veya elektron yarıktan geçtikten sonra da dalga şeklinde ilerliyor zaten bu kısımda bir değişliklik yok. Desen oluşup oluşmama durumu şöyle oluyor: Diyelim tek bir foton gönderdik ve hangi delikten geçtiğine dair bir ölçüm yapmadık, her ne kadar tek foton göndersek de fotonların çoğu aslında iki delikten birden geçiyor ve çukur/tepe kesişimleri oluşturarak bir desen oluşturuyor. Fotonun hangi delikten geçtiğine dair ölçüm yaparsak foton aynı anda iki delikten birden geçmiyor (utanıp sıkılıyor mu artık her ne oluyorsa) efendi efendi tek bir delikten geçiyor ve artık çukur ve tepe noktaları oluşmadığı için perdede desen oluşmuyor ve sürekli foton göndermeye ve ölçmeye devam ederseniz iki adet çizgi oluşuyor.

Sonuçta; foton her iki delikten aynı anda geçsin veya ölçüm esnasında tek delikten geçsin fark etmez, yarıktan çıktıktan sonra dalga şeklinde ilerlemeye devam ediyor.

Aslında buradaki mesele "bilinçli bir göz"den ziyade, fotonun çevresiyle etkileşime girip "hangi yoldan geçtiği" bilgisini dış dünyaya sızdırması, yani dekoherans. Fotonlar yarıklardan geçerken o etkileşimi yaşadığı an dalga fonksiyonu zaten çöküyor; yani perdeye varana kadarki yolculuklarından bağımsız olarak o çıkış anındaki bilgi paylaşımı her şeyi belirliyor. Dolayısıyla perdedeki o net görüntünün sebebi tüm yolun izlenmesi değil, o ilk çıkış anındaki "hangi yol" bilgisinin dışarı sızmış olması.