okul dan alınan eğtim yeterli midir 16 yaşındayım ve lisemde evrim hakında yüzeysel bilgi bile verilmiyor diploma beni "eğtimli" yapar mı?

Öncelikle aramıza Hoşgeldin.

Evet küçük yazım hataları var. Ben ve diğer kullacılar da soru bağlamını elbette anlayacaktır ama: hem kendin için hem de topluluk için daha dikkatli olmakta fayda var.

Okuldan alınan eğitim ile gerçekten eğitimli olmak aynı şey değil. Diploma, genellikle belli bir sistemi tamamladığını gösteren resmi bir belgedir. Ama bir insanın dünyayı ne kadar anladığını, ne kadar düşündüğünü, ne kadar sorguladığını tek başına göstermez. Eğitim sadece sınıfta oturup bilgi dinlemek değildir, düşünme biçimidir. Bugün birçok okulda bazı konular ya çok yüzeysel anlatılıyor ya da tamamen geçiliyor. Evrim bunun en büyük örneklerinden biri. Halbuki modern biyolojinin temel taşlarından biri. Genetikten antibiyotik direncine, canlıların ortak özelliklerinden doğal seçilime kadar birçok şeyi anlamanın merkezinde yer alıyor. Ama bazı öğrenciler lise hayatını bitirene kadar bu konu hakkında birkaç cümleden fazlasını duymuyor. Bu durum aslında daha büyük bir sorunu gösteriyor: Eğitim sistemi çoğu zaman merak eden insan yetiştirmek yerine, sınavı geçen insan yetiştiriyor. Birçok kişi okulda yüksek notlar alıyor ama bir fikri nasıl sorgulayacağını bilmiyor. İnternette gördüğü bilgiyi araştırmadan kabul ediyor. Bir haberin doğru olup olmadığını ayırt edemiyor. Bilimsel düşünceyle komplo teorisini aynı seviyede değerlendiriyor. Çünkü eğitim sadece bilgi depolamak değildir; bilgiye nasıl yaklaşacağını öğrenmektir.

Gerçek anlamda eğitimli olmak biraz rahatsız edici bir süreçtir. İnsan öğrendikçe ne kadar az şey bildiğini fark eder. Soru sormaya başlar. Neden böyle? bu bilgi doğru mu? kaynağı ne? başka bir açıklama olabilir mi? İşte bu düşünme biçimi okuldan bağımsızdır. Okul bunu destekleyebilir ama tek başına veremez. Tarihte kendini büyük ölçüde kendi çabasıyla geliştirmiş sayısız insan var. Bazıları maddi imkansızlıklardan dolayı düzgün eğitim bile alamadı ama okumaya, araştırmaya ve öğrenmeye devam etti. Aynı şekilde bugün de üniversite mezunu olduğu halde temel bilimsel konularda hiçbir fikri olmayan insanlar var. Çünkü diploma ile zihinsel gelişim aynı şey değil.

16 yaşında bunu sorgulaman önemli. Çünkü çoğunluk eğitim sistemini hiç sorgulamadan yaşayıp gidiyor. "Okula gittim, diploma aldım, demek ki eğitimliyim" diye düşünüyor. Halbuki eğitimli olmak; ezberlenen bilgiden çok, düşünme kapasitesiyle ilgilidir. Bir insan matematik formüllerini unutabilir ama sorgulamayı öğrenmişse kendini yeniden geliştirebilir. Ama sorgulama yetisi olmayan biri elindeki bilgileri bile sağlıklı kullanamaz.

İnternet çağında artık bilgiye ulaşmak eskisinden çok daha kolay. Bir insan okulunun anlatmadığı bir konuyu kendi başına öğrenebilir. Evrim, astronomi, felsefe, psikoloji, tarih, ekonomi... Hepsi hakkında ücretsiz kaynaklar, kitaplar, makaleler ve dersler var. Bu yüzden bugün insanı sınırlayan şey çoğu zaman bilgi eksikliği değil, merak eksikliği oluyor. Bu yüzden diploma seni otomatik olarak "eğitimli" yapmaz. O belge sadece belli bir aşamayı geçtiğini gösterir. Seni gerçekten eğitimli yapan şey ise; öğrenmeye devam etmen, düşünmen, sorgulaman ve kendi zihnini geliştirme isteğin olur. Çünkü gerçek eğitim, çoğu zaman okul bittikten sonra başlar...^[1]