İlk öncelikle bir kaç ön bilgi vereyim: Bilinçaltı sürekli aktiftir, durduramazsın, dursa bile ortada nörolojik bir kriz var demektir.
Bilinç bana göre sadece aşırı kasıtlı yapılan işlemlerde devreye girer, burada beynin gelişmiş bölgeleri özellikle prefrontal korteks daha aktif haldedir. Bilinçaltı yine bu üst düzey beyin bölgelerini kullanıyor tabi; örneğin rüyanda matematik hesabı bile yapabiliyorsun ancak farklı bir modda veya daha sınırlı bir seviyede kullanıyor.
Bir göreve odaklandığında beynin boşta duran, krizlere giren, açmazlara giren hali kapanır ve artık beynin çalışma amacı o görevdir, bu anlamsız düşünceler de genelde bilinçaltından geliyorsa o esnada bilinçaltı sessizleşir. Bu yüzden meditasyon yapabilme kabiliyetine sahipsin. Hiçbir şey düşünmemeye çalışırken bu task-positive network aktif hale geliyor ve bilinçaltından gelen gürültü bastırılıyor ve sen "hiçbir şey düşünmüyorum" zannediyorsun halbuki yaptığın tek şey düşüncelerinden onları duyamayacağın bir mesafede uzaklaşmak.
Peki hiçbir şey düşünmemek bilişsel açıdan ne anlama geliyor? Beyinde hiçliğin tasviri sadece şekli ve sesi olmayan sembolik bir nesne. "hiçbir şey düşünmeyeyim" dediğinde beyin sürekli o nesneye odaklanmaya çalışıyor ama bir görüntüsü veya sesi, başka bir şey ile eşleşip bağlantı oluşturabilecek bir özelliği olmadığı için sana "hiçlik, boşluk" gibi geliyor ama tam olarak öyle değil. unicode sistemindeki blank character gibi bir şey.
Sonuç olarak "düşünmeden durmak" için bilincin mümkün olduğunca aktif, çok yüksek bir uyanıklık halinde olması gerekiyor ki bilinçaltından ve diğer şeylerden uzaklaşsın ve bu hiçlik kavramına yoğunlaşsın. Kilit cümle: uyanıklık seviyesi. Düşünmeyi kasıtlı bir şekilde gerçek anlamda durdurmak pek mümkün değil ve bir faydası ya da gizemi olduğunu da sanmıyorum.
Kaynaklar
- John A Bargh 1, Ezequiel Morsella 1, et al. The Unconscious Mind. Alındığı Tarih: 30 Mart 2026. Alındığı Yer: pubmed central doi: 10.1111/j.1745-6916.2008.00064.x. | Arşiv Bağlantısı