Kedilerin patilerinin biraz daha yukarısında bulunan yumuşak doku nedir, ne işe yarar?

Merhaba .İki kedi sahibi olarak ve Antropoloji bölüm derslerinde gördüğümüz evcil memeli osteolojisi dersinde edindiğim bilgiler aracılığıyla elimden geldiğince cevap vermek istedim.

Bu çok güzel bir gözlem ve aslında birçok kedi sahibinin fark edip adını bilmediği bir yapıdan bahsediyorsun. Kedilerin patisinin biraz yukarısında, bileğe yakın bölgede bulunan o yumuşak, süngerimsi doku, çoğu zaman sanıldığı gibi bir parmak değil; anatomik adıyla karpal yastık (carpal pad)tır.

Önce netleştirelim mi ?^[1][1]Kedilerin ön ayaklarında yere basan dijital yastıklar ve onların arkasında metakarpal yastık bulunur. Bunların biraz yukarısında, bilek eklemi hizasında yer alan ayrı bir yastık daha vardır. Bu yapı karpal pad olarak adlandırılır ve normal, sağlıklı her kedide bulunur (Dyce, Sack & Wensing, 2010).

Karpal yastık yere sürekli temas etmez. Yani yürürken ya da normal koşarken onu pek kullanmazlar. Ama işlevsiz de değildir. Aksine, oldukça “akıllı” bir güvenlik parçasıdır. Kediler zıpladığında, yüksekten atladığında ya da ani duruşlar yaptığında, ön ayak bileği yere yaklaşır ve karpal pad bir tür amortisör gibi devreye girer. Bu sayede bilek eklemi korunur ve kayma riski azalır. Veteriner anatomi literatüründe bu durum, karpal padin “braking and stabilization” yani frenleme ve denge sağlamaya yardımcı olduğu şeklinde tanımlanır (Evans & de Lahunta, 2013).

Bir başka işlevi de yüzey tutuşudur. Özellikle ağaç kabuğu, halı, koltuk kenarı gibi eğimli ya da kaygan yüzeylerde tırmanırken, bu yumuşak doku ekstra sürtünme sağlar. Yani kedi bir yere tutunurken sadece parmaklarını değil, gerektiğinde bileğini de oyuna sokar. Bu da karpal yastığın evrimsel olarak tırmanıcı ve avcı bir yaşam biçimine uyumlu olduğunu gösterir (Goslow et al., 1989).

Burada küçük ama önemli bir ayrım yapmak iyi olur: Kedilerde patinin biraz yukarısında görülen başka bir yapı da dewclaw (başparmak)tır. Dewclaw bir parmak ve tırnak içerir; karpal pad ise kemik ya da tırnak içermez, tamamen yumuşak dokudan oluşur. Senin tarif ettiğin “yumuşak doku” ifadesi, dewclaw’dan çok karpal pad ile örtüşüyor (Evans & de Lahunta, 2013).

Samimi bir dille söylersek ,O yumuşak parça kedinin “doğal ABS sistemi” gibidir. Günlük hayatta fark edilmez ama ihtiyaç olduğunda sessizce devreye girer. Kediler düşerken, kayarken ya da ani manevralar yaparken bizi şaşırtan o zarif kontrolün arkasında, işte bu küçük anatomik ayrıntılar vardır.