Ödüllü Soru Sizce evren, her karesi önceden kurgulanmış ve yalnızca "gözlemci" bekleyen statik bir yapı mı, yoksa her saniyesi belirsizliklerle yeniden inşa edilen kaotik bir süreç mi?

Bence evren her karesi önceden kurgulanmış ve yalnızca bir gözlemci bekleyen statik bir yapı değil.

Şöyle açıklayayım: İnsanlık evren ölçeğinde kıyıda köşede bulunan ufak bir toz zerresinden ibaret.

Yani bizim varlığımız evrenin sebebi değildir.

Evrenin varlığı da bizim sebebimiz değildir.

Evren, insanlık sahneye çıkmadan çok önce de fizik yasaları uyarınca işliyordu ve bizden sonra da işlemeye devam edecek.

Yani kısacası evren, kendi içinde var olan ve dış gözlemcinin gözlem yetisine ihtiyaç duymayan bir yapıdır.

Bizim gözlemimiz evreni var etmez; sadece var olanın sınırlı bir perspektiften tanıklığını yapar.

Bence evrenle alakalı her şey spontane gelişiyor. Şuanımız, geçmişimizin ve geleceğimizin oynadığı evren bugünkü olaylar ile şekilleniyor ve bu sonsuza kadar böyle gidecek. Geçmişteki bir anımızı şu an olarak ve bugünü de geçmişin geleceği olarak alırsak geçmişte o günde yaptığımız herhangi bir hareket geleceğimizi yani bugünü şekillendiriyor.

Bilim kadar takdir ettiğim çok az şey var, ama ben bir bilimci değilim. Dürüst olmak gerekirse de zihnim felsefi kavramları, bilimsel realiteden daha kolay kavrıyo. O yüzden naçizane fikrimi, bilimin yüce ışığına alternatif olarak felsefenin yanıtıyla ifade etmek istiyorum.

Evren, içerisinde ne olacağı zaten belli bir yapı. Bu "bilinen" her zaman tahmin edebileceğimiz kadar aşikar olmayabilir. Ama neden-sonuç bağlantıları, benim baktığımda çok karmaşık bulduğum tüm o fizik/kimya yasaları, matematiksel veriler onlar bunlar; hepsinin aynı anda tutarlı şekilde geçerli olduğu bir evrende zaten olası "yaşanabilir"ler ve onların arasında da diğer yasaların ya da belki henüz addedemediğimiz veya kolayca kabul edebildiğimiz tüm gerçeklerin etkisiyle "büyük ihtimalle yaşanacak olan"lar kendini kolayca belli eder. Tabii biz bu bilgilere ve "yaşanabilirler listesi"ne ne kadar erişebiliriz bilemem. Ama belki de evrenle ilgili bilmediğimiz, öğrenmek için peşinden koştuğumuz ne varsa, denklemi sondan çözüp başa doğru yeterince ilerlersek her şeyi bulabiliriz. Ben insan zihnine çok güveniyorum bilemiyorum, ne de olsa biz de evrenin parçasıyız, ona dair bir şeyleri bir ani aydınlanma türü anlarla kendimizce algılayabilmemiz çok doğal olurdu. Stoacıların dediğine inanıyorum: "Yaşanmış ne varsa, zamanın başından beri olmayı bekliyordu." Çünkü biz bir tencerenin içine pirinç, yoğurt ve nane attıktan sonra onun yoğurt çorbası olacağını az çok tahmin edebiliriz, o yemeğin bir mercimek çorbası olmayacağı bellidir. Her şeyin evrenin en başından beri varolan arkesel maddelere bağlı olduğunu düşünüyorum. Onların aralarındaki etkileşimi, bir sonuç yaratıyor, sonra o sonuç başka bir şeyle etkileşime girip yeni bir sonuç yaratarak kendisi de artık bir "neden"e dönüşüyor. Dediğim gibi biz hepsini ince detayıyla bilemeyebiliriz ve bence bilmek zorunda olmayabiliriz de, ama evrende her şey yazılıdır. Kader denen mistik kavram, bilimin ellerinde bir neden sonuç hikayesidir sadece. Laplace haklıydı. Ya da belki de sadece kader imanının varolduğu bir kolektif bilinçdışını taşıyan bir toplumda büyüdüğüm için, bilinçdışımdaki tanrı arketipini reddedecek kadar bilişsel kudreti olan bir Annunaki de olmadığım için bu "sanki birazcık kaderci" gibi hissettirebilecek bakış açısı bana mantıklı geliyodur. Ama fikrimi değiştirmeme yol açacak kadar kanıtlarla dolu bir gerçekliği görmediğim sürece düşüncelerim bunlar :3

bu soruyu daha ben önceden sormuştum ama bence her saniyeyi biz kontrol ediyoruz eğer geleceğe gitme olsaydı tüm evren planlanmş bir yapı olurdu ama enazından şimdilik gelecği görme gibi bir şey olma dığı için büyük ihtimale zamanı biz yönetiyoruz. ama yinde geleceği göremesekte tahmin edebilriz.