:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2Fcda2c105-7212-45ab-801d-99a6b426841d.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2Fa606ec9b-484e-4814-9c76-ccef80968ada.jpeg){kind=small}
Sorunuzun cevabından önce erkek kontraseptif hapların geliştirilmesi ve mevcut literatür hakkında bir bakış sunmakta fayda var. Calliope, the Contraceptive Pipeline Database’e göre 23.10.2025 tarihi itibariyle farklı fazlarda geliştirme aşamasında olan 219 sonuç karşımıza çıkmaktadır.[1] Bu yöntemler arasında umut vaat eden erkek kontraseptif hapları da yer almakta olup, halen preklinik ve klinik çalışmalarda değerlendirilmekte ve gelecekte erkek doğum kontrol yöntemleri için önemli bir seçenek olma potansiyeline sahiptir. Bunlar arasında en çok dikkat çekenleri şu şekilde sıralayabiliriz;
1.Fenoksibenzamin ihtiva eden Clean Sheets Pill
Hormonal olmayan, Fenoksibenzaminin’e temelli deneysel bir yöntemdir. Vas deferens kaslarını gevşeterek çalışır, semen ve spermin hareketini engelleyerek spermin vajinaya girmesini önler. Hap cinsel ilişkiden 2-3 saat önce ve tek doz olarak alınmaktadır. Hapın etkisi 16-24 saat içinde ortadan kalkmaktadır. Hapın semen ile CYBE ve HIV bulaşma riskini de azaltabileceği bildirilmektedir. Hapın, hayvan çalışmalarında %95 oranında koruyuculuk sağladığı bildirilmektedir.[2]
2.YCT529
Retinoik asit reseptörü alfa (RAR-α) üzerinde selektif antagonizm göstererek spermatogenezi geçici olarak inhibe etmekte ve bu etki tedavi sonlandırıldığında geri dönmektedir. YCT529'un faz 1 klinik denemeleri, ilacın güvenli ve iyi tolere edildiğini göstermiştir.[3]
3.Gamendazol
H2 Gamendazole ilk olarak anti-kanser ilacı olarak çalışılmıştır. Gamendazol, testosteron seviyelerini etkilemeden spermin olgunluğa erişmesini engelleyerek testislerden yeniden emilmesini sağlayan erkek kontraseptif hapıdır. Etkeni, Lonidamin (LND) elde edilen indazol karboksilik asittir. Hayvan çalışmalarında %100 etkinlik bildirilmiştir. Gamendazol rathlarda 25 mg/kg’da %100 antispermatojenik etki üretirken, %60'ı için 200 mg/kg ölümcüldü. 7 rathın 4’ünde tam fertilite dönüşü oldu. Diğer 3’ünde ise fertilite bir türlü toparlayamadı.[4]
4.Dimethandrolone undecanoate
Erkekler için geliştirilen hormon içeren kontraseptif haptır. Testosteron ve progesteron özellikleri taşıyan bu ilaç, spermatogenezi baskılar. Faz 1 ve 2 klinik denemelerinde etkinlik ve güvenlik açısından olumlu sonuçlar elde edilmiştir.[5]
5.TDI-11861
Farelerde yapılan preklinik çalışmalarda etkili olduğu gözlemlenen bir erkek kontraseptif hapıdır. Ancak, bu ilaç hakkında insanlarda yapılan klinik çalışmalarla ilgili bilgiler sınırlıdır.[6]
Mevcut veriler göz önüne alındığında, erkek kontraseptif hapları hâlen preklinik ve erken faz klinik çalışmalarda bulunuyor; yani insan deneyleri sınırlı. Bu da şu anlamı taşıyor:
- Henüz ticari bir ürün olarak piyasaya çıkmış değiller.
- Faz 1 ve bazı faz 2 çalışmaları güvenlik ve etkinlik açısından olumlu sonuçlar gösterse de, daha geniş kapsamlı, uzun süreli faz 3 çalışmaları ve onay süreçleri gerektirmektedir.
- Bu nedenle, ticari bir ürünün yakın zamanda çıkması mümkün olsa da, halen uzak bir ihtimal ve birkaç yıl sürecek düzenleyici ve klinik süreçleri gerektiriyor.
- Özetle, bilimsel olarak güvenlik ve etkinlik umut verici olsa da, yaygın kullanım ve piyasaya çıkış için hâlen zaman ve araştırma gerekiyor.
Sorunuzun cevabı ile ilgili olarak öncelikle şunu anlamak önemlidir. İlaç geliştirme süreci oldukça meşakkatlidir. İhtiyatlı bir tahminde bulunursak bir ilaç geliştirmek her şey yolunda gittiği ve faz çalışmaları başarılı olduğu takdirde 10-15 yıl sürer ve 500 milyon ila iki milyar ABD doları tutar.[7] Dolayısıyla şirketler bazı erken dönem umut verici bulguları medyada çarpıtarak yatırımcı ilgisi ve pazar potansiyelini güçlendirmeyi hedefler. Bu durum, hakemli çalışmaların ve düzenleyici onay süreçlerinin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.
Bir yöntemin gerçekten güvenli ve yaygın kullanım için uygun kabul edilmesi için: büyük çok merkezli faz-3 çalışmaları, uzun dönem güvenlik verileri, geri döndürülebilirlik kanıtı (özellikle invaziv/implantablarda), ve düzenleyici kuruluşların (ör. FDA/EMA vb.) onayı gerekmektedir. Birkaç umut verici faz-2 sonuç promising olsa da henüz pek çok ürün bu basamağa ulaşamamıştır.
Öte yandan, hem cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (CYBE) hem de gebelikten korunmak isteyen çiftler için kondom (sorunuzda belirttiğiniz kadın prezervatifleri de CYBE için koruyucudur) hâlâ tek koruyucu yöntem olma özelliğini sürdürmektedir. Dolayısıyla, erkek doğum kontrol yöntemleri konusunda ortaya atılan bazı güvenlik iddiaları yalnızca pazarlama stratejilerinden ibaret değildir.
Bu aşamada halen erken aşama veriler olduğu için yapılması gereken temkinli olmaktır. Erkek kontraseptif haplar için peer-review’lenmiş, faz-3 ve düzenleyici onaylı sonuçları beklemek en güvenli yaklaşım olacaktır.
Kaynaklar
- The Contraceptive Technology Innovation Tracker. Cti Tracker | Cti Exchange. Alındığı Tarih: 23 Ekim 2025. Alındığı Yer: The Contraceptive Technology Innovation Tracker | Arşiv Bağlantısı
- Z. T. Homonnai, et al. (2004). Phenoxybenzamine — An Effective Male Contraceptive Pill. Elsevier BV, sf: 479-491. doi: 10.1016/0010-7824(84)90022-2. | Arşiv Bağlantısı
- N. Mannowetz, et al. (2025). Targeting The Retinoid Signaling Pathway With Yct-529 For Effective And Reversible Oral Contraception In Mice And Primates. Communications Medicine, sf: 1-12. doi: 10.1038/s43856-025-00752-7. | Arşiv Bağlantısı
- R. K. Hau, et al. (2022). Physiological Characterization Of The Transporter-Mediated Uptake Of The Reversible Male Contraceptive H2-Gamendazole Across The Blood-Testis Barrier. Elsevier BV, sf: 299-312. doi: 10.1124/jpet.122.001195. | Arşiv Bağlantısı
- B. T. Nguyen, et al. (2020). Acceptability Of Oral Dimethandrolone Undecanoate In A 28-Day Placebo-Controlled Trial Of A Hormonal Male Contraceptive Prototype. Elsevier BV, sf: 52-57. doi: 10.1016/j.contraception.2020.04.006. | Arşiv Bağlantısı
- H. Ahmed, et al. (2024). The Male Birth Control Pill – A New Approach To Family Planning And Population Control. Wiley, sf: 1652-1657. doi: 10.1002/hpm.3823. | Arşiv Bağlantısı
- J. A. DiMasi, et al. (2003). The Price Of Innovation: New Estimates Of Drug Development Costs. Elsevier BV, sf: 151-185. doi: 10.1016/s0167-6296(02)00126-1. | Arşiv Bağlantısı
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F89c3a26f-08f6-4197-99ee-1b0c60412544.jpeg){kind=small}
:sharpen(0.5,0.5,true)/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Flogo-50.png)