Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

2019 Nobel Kimya Ödülleri, Lityum-İyon Pil Araştırmalarına Verildi!

2019 Nobel Kimya Ödülleri, Lityum-İyon Pil Araştırmalarına Verildi!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

10 Aralık 2019'da sahiplerine verilecek olan Nobel Ödülü’nün, “Kimya” dalında kazananları açıklandı. Söz konusu ödül, 3 kişiye paylaştırılmış durumda: John Goodenough, Stanley Whittingham ve Akira Yoshino.

John Goodenough, halihazırda “ilk lityum bataryayı yapan” isim. Kendisi, bu teknolojiyi 1970’lerde icat etti. Sayesinde, telefonlarımız gibi birçok teknoloji aletlerimizde bu Lityum-İyon bataryaları kullanmaktayız.

Stanley Whittingham ise, lityum bataryaların potansiyellerini iki katına çıkaran koşulları yarattı. Lityum pilde katot yapmak için kullanılan titanyum disülfür adlı malzemeyi geliştirdi. Bu sayede ise, lityum bataryaların kullanımında bizlere kolaylık yaratmış oldu.

Bir sonraki isim ise Akira Yoshino. Japon kimyager, ilk öncelikle saf lityum gereksinimini tamamen ortadan kaldırdı; sonrasında ise bataryaları yalnızca lityum iyonlarıyla çalışabilir hale getirdi. Bu da bizlere daha bir pratik kullanım sundu.

Fark ettiğiniz gibi bu senenin Nobel Kimya ödülleri “Lityum Bataryalar” üzerine çalışma yapmış bilim insanlarına verilmiş durumda. Hepimiz günlük hayatımızda bu teknolojiyi duyuyor ve kullanıyoruz. Peki biraz daha derine inersek, nedir bu lityum bataryalar? Bu bilim insanları tam olarak neyin üzerine çalışma yaptılar?

Lityum-İyon Pil Nedir?

Kısaca geçmişinden bahsedecek olursak, lityum elementi 1917’de Gilbert Lewis tarafından keşfedildi. Lityum-İyon pillerin icadı ise, bu keşiften çok sonra, 1991 yılında gerçekleşti. Bu piller, artık Nobel Ödüllü olan John Goodenough’un yönettiği Sony firmasındaki çalışma grubu tarafından icat edildi. Unutmamak gerekir ki Lityum-İyon piller, şarj edilebilir tek pil tasarımı değildir. Aslında birçok benzer tasarım bulunmaktadır. Fakat diğer pillere oranla avantajları biraz daha fazla olduğu için yaygın olarak tercih edilmektedirler.

Nasıl Çalışır?

Lityum iyon piller de diğer piller gibi üç ana bileşenden oluşurlar: anot, katot ve elektrolit. Katot, indirgenmenin (atomun elektron almasını sağlayan kimyasal tepkime) gerçekleştiği elektrottur. Anot ise yükseltgenmenin (atomun elektron vermesini sağlayan kimyasal tepkime) gerçekleştiği elektrottur. Pillerde anot negatif, katot ise pozitif yüklü elektrottur.

Pozitif elektrot (katot), genellikle lityum kobalt dioksit (LiCoO2) veya daha modern pillerde lityum demir fosfat (LiFePO4) gibi bir bileşikten üretilir. Negatif elektrot (anot) ise genellikle karbon (grafit) yapılıdır. Elektrolit isimli kimyasal sıvının yapısı ise pilden pile oldukça geniş bir yelpazede değişebilmektedir.

Şarj olurken, lityum iyonları pozitif elektrottan negatif elektrota, elektrolit üzerinden hareket eder. Gidecek daha fazla iyonunuz kalmadığında şarjınız tamamlanmış demektir ve kullanıma hazırdır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Deşarj olurken de bu olayın tersi olur. Yine elektrolit üzerinden, lityum iyonları negatif elektrottan, pozitif elektrota akar. Bütün iyonlar pozitif elektrotta biriktiğinde şarjınız bitmiş olur ve tekrar şarj etmeniz gerekir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Muhteşem! 3
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • İğrenç! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/10/2020 10:40:07 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7391

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Sağlık
Metabolizma
Sinir Hücresi
Diyet
İhtiyoloji
Ölümden Sonra Yaşam
Element
Yas
Tedavi
Hastalık Kontrolü
Zihin
İnsan
Çocuk
Enzim
Mutasyon
Yılan
Yeni Koronavirüs
Sinir
Kütleçekimi
Entropi
Molekül
Diş Sorunları
Hamile
Saç
Covid-19
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilimin en nihai amacı; en az sayıda hipotez ve varsayımla, mantıksal çıkarımlardan gelen en fazla sayıda deneysel gerçeği kapsamaktır.”
Albert Einstein
Geri Bildirim Gönder