- uraninit
Uraninit olarak bilinen bir mineral. Bu taşın üzerinde görülen sarımsı lekeler uranyum dioksittir; yani bu taş radyoaktiftir.
- uranyum dioksit
Taşın üzerinde görülen sarımsı lekeler olarak tanımlanan madde; uranyum dioksit olup, taşın radyoaktif olmasına neden oluyor.
- Geiger sayacı
Üzerine düşen alfa, beta ve gama ışınlarını, yani radyoaktif bir çekirdekten saçılan ışımalarını tespit edebilen bir sayaç.
- CPM (Count Per Minute)
Dakikada ölçülen ışıma sayısı. Geiger sayacının ekranında görülen değer CPM olarak verilir ve sayacın sensör hassasiyetine göre değişebilir.
- Potasyum-40
Vücudunuzda eser miktarda bulunan, ara sıra gama ışını saçmanıza neden olan radyoaktif bir izotop.
- alfa parçacıkları
Üç ana radyoaktif ışıma türünden biri; çok kısa mesafe kat ederler ve hemen hava molekülleri nedeniyle sönümlenirler.
- beta ışınları
Alfa parçacıklarından daha uzağa gidebilen radyoaktif ışıma türü.
- gama ışıması
En uzağa giden radyoaktif ışıma türü; aynı zamanda ters kare yasasına uyar ve kaynaktan uzaklaştıkça zayıflar.
- ters kare yasası
Gama ışımasının da uyduğu yasa; bu yasa nedeniyle radyasyon kaynaktan uzaklaştıkça ölçülen radyasyon hızla azalır (ışının yoğunluğu uzaklığın karesiyle ters orantılı olarak düşer).
- doz
"Zehiri ilaçtan ayıran dozdur." Doz, radyasyon konusunda her şey demektir; sadece radyasyon miktarı değil, onu ne süreyle aldığınız da önemlidir.
- Sievert
İyonize radyasyonun, yani atomların etrafındaki elektronları sökebilecek kadar yüksek enerjili radyasyonun dozunu ve canlı dokular üzerindeki etkilerini ölçmekte kullandığımız bir birim. Bir çeşit biyolojik etki birimi olarak da kullanılabilir: 1 Sievert, belli bir demografideki bir grup yetişkene verilen radyasyonun, aynı demografideki diğer gruba verilmediğinde o grupta kansere yakalanma oranını yaklaşık %5–5.5 artıran radyasyon dozudur.
- iyonize radyasyon
Atomların etrafındaki elektronları sökebilecek kadar yüksek enerjili radyasyon. Genelde 10 elektronvolttan daha fazla enerji taşıyan, yani dalgaboyu 125 nanometreden daha kısa olan dalgalar iyonize radyasyon kategorisine girer.
- iyonize olmayan radyasyon
İyonize edici güce sahip olmayan radyasyon türleri; örneğin görünür ışık ve radyo dalgaları iyonize değildir. Cep telefonlarının çalıştığı dalgalar, Wi‑Fi, Bluetooth, NFC gibi sinyaller iyonize olmayan radyo dalgalarıdır.
- dalgaboyu (wavelength) ve görünür ışık aralığı
Işığın dalgaboyu ile iyonize olup olmadığı ayırt edilebiliyor; gözünüzün görebildiği dalgaboyu aralığı yaklaşık 380 nanometre ile 700 nanometre arasındadır (görünür ışık).
- radyo dalgaları (cep telefonu ve Wi‑Fi sinyalleri)
Cep telefonlarından yayılan dalgalar radyo dalgalarıdır; videoda belirtildiği gibi cep telefonlarının dalgaboyu 10 metre ila 1 kilometre civarında olabilirken, WiFi sinyalleri genelde yaklaşık 6 santim ve 12 santim dalgaboyuna sahiptir. Bu dalgalar iyonize olmadıkları için genleri bozacak güçte değiller; ancak çok uzun vadede dokuların ısınmasına neden olarak doku hasarına yol açabilirler.
- radyasyon zehirlenmesi (ileri düzey radyasyon etkileri)
Yüksek dozlarda radyasyonun akut etkileri; örneğin videoya göre 2 Sievert ileri düzey radyasyon zehirlenmesine neden olabilir, 4 Sievert çoğu durumda ölümcül olur (nadiren kurtulunur), 8 Sievert ise tedavi edilsin edilmesin ölümcül dozdur.
- mutasyon
Canlı popülasyonlarında çeşitliliğin ana kaynağı olan değişimler; videoda radyasyonun, özellikle gama ışımasının, mutasyonların ana tetikleyicilerinden biri olduğu belirtiliyor.
- cihaza özel CPM → mikroSievert dönüşümü
Videoda bahsedilen Geiger sayacı için verilen tabloya göre bu cihazda 1 CPM'in saatte 0.006 mikroSievert'e karşılık geldiği belirtiliyor; bu tür dönüşümler cihazın sensör hassasiyetine göre değişir ve her sayaçla gelen tabloya veya ekrana bakılarak diğer birimlere çevrilir.