Bir Bitki 60 Yılda Sadece 1 Kez Sulanırsa Yaşayabilir mi?

8,5 Mn görüntülenme23.05.2024
Evrim AğacıBi' Başka Video
Bu Videonun YazısıEvrim Ağacı 2024 Yılı İstatistikleri ve Etkinlik Raporu
Derinlemesine

Özet

Bu videoda, 1960 yılında David Latimer tarafından oluşturulan ve 60 yılda sadece bir kez sulanan mühürlü bir teraryumun kendi kendini sürdürebilen ekosistemi inceleniyor. Sistem fotosentez, bakteriyel döngüler ve enerji dengesi sayesinde yaşamını devam ettirebiliyor.

Terimler

  • Ekosistem

    Bir ortamda yaşayan bitkiler, hayvanlar, mantarlar, mikroorganizmalar ve bunların çevreleriyle olan etkileşimlerinin oluşturduğu sistem.

  • Fotosentez

    Bitkilerin dışarıdan gelen ışıkla güneş enerjisini kullanarak karbondioksiti azaltıp, besin üretme süreci.

  • Enerji dengesi

    Bir sistemin aldığı enerji ile harcadığı enerji arasında kurduğu denge; dışarıdan gelen ışıkla enerji alan sistem, ısı yoluyla etrafına enerji saçarak bu dengeyi korur.

  • Teraryum

    Kapalı bir ortamda, içinde toprak, bitki ve diğer canlıların bulunduğu, kendi kendini sürdürebilen küçük ekosistem.

  • Mühürleme

    Bir vazoyu ya da kabı dış ortamla bağlantısını kesmek için ağzını kapatma işlemi; böylece içindeki ekosistem dış etkilerden korunur.

  • Karbondioksit döngüsü

    Fotosentez nedeniyle azalan karbondioksitin, yaprak dökümü ve yaşlı bitkilerin ölümünden beslenen bakterilerle yeniden üretilmesi süreci.

  • Besin döngüsü

    Bitkilerin ölümü ve yaprak dökümü sonucu ortaya çıkan organik maddelerin bakteriler tarafından ayrıştırılarak tekrar besin haline getirilmesi.

  • Solucan

    Toprakta yaşayan, organik maddeyi ayrıştırarak toprağın verimliliğini artıran küçük canlı.

  • Güneş enerjisi

    Dışarıdan gelen ışık olarak sistem tarafından alınan ve fotosentez gibi süreçlerde kullanılan enerji türü.

  • Yaşayan sistem

    Kendi kendini sürdürebilen, dışarıdan müdahale olmadan yaşamını devam ettirebilen canlıların ve çevresinin oluşturduğu yapı.

Doğru Bilinen Yanlışlar

  • Bu fotoğraftaki mühürlü ekosistem sadece bir kere sulanmasına rağmen yaşayamaz.

    Gerçekten de 60 yılda sadece bir kez sulanmış ve kendi kendini sürdüren bir ekosistem vardır.

  • Kapalı bir vazoda bitkiler dışarıdan müdahale olmadan yaşayamaz.

    Kapalı ve dengeli bir ekosistem, dışarıdan müdahale olmadan uzun süre yaşayabilir.

Sorular

  • Bir bitki 60 yılda sadece 1 kez sulanırsa yaşayabilir mi?

    Evet, uygun koşullar ve kapalı bir ekosistem içinde bitki 60 yıl boyunca sadece bir kez sulanarak yaşayabilir.

  • David Latimer kimdir ve ne yaptı?

    David Latimer, 1960 yılında toprak, mantar, bitki, tohumlar, solucanlar ve suyu içeren bir vazoyu mühürleyip 1972 yılına kadar sadece bir kez su ekleyerek ekosistemin kendi kendini sürdürmesini sağladı.

  • Vazodaki ekosistem nasıl enerji alıyor?

    Dışarıdan gelen ışık sayesinde güneş enerjisi alıyor ve ısı yoluyla çevresine enerji yayıyor.

  • Karbondioksit nasıl dengeleniyor?

    Fotosentez nedeniyle azalan karbondioksit, yaprak dökümü ve yaşlı bitkilerin ölümüyle beslenen bakteriler tarafından yeniden üretiliyor.

  • Bu tür mühürlü ekosistemlere ne denir?

    Teraryum denir.

  • Teraryumlar günümüzde hala yapılıyor mu?

    Evet, günümüzde benzer teraryumlar yaratılmaktadır.

  • Ekosistemin dış müdahaleye ihtiyacı var mı?

    Kapalı ve dengeli bir sistemde dış müdahale olmadan kendi kendini sürdürebilir.

  • Ekosistemde hangi canlılar bulunmalı?

    Toprak, mantar, bitki, tohumlar, solucanlar ve su gibi temel yaşam unsurları bulunmalıdır.

  • Enerji dengesi nasıl korunuyor?

    Sistem dış çevre ile enerji alışverişi yaparak, özellikle güneş enerjisi alıp ısı yayarak enerji dengesini koruyor.

  • Bu örnek doğa hakkında ne gösteriyor?

    Doğanın kendi kendini sürdürebilme kapasitesine dair somut bir kanıt sunuyor.

Ön Bilgiler

  • Fotosentez sürecinin temel bilgisi
  • Ekosistem ve enerji döngüsü kavramları
  • Bitki ve bakteri etkileşimleri

Tarihsel Bağlam

  • 1960 yılında David Latimer vazoyu mühürleyip ekosistemi oluşturdu
  • 1972 yılında vazoya bir bardak su eklendi
  • 1960'lar
  • 1970'ler

Kişiler

  • David Latimer

    1960 yılında vazoya toprak, mantar, bitki, tohumlar, solucanlar ve su ekerek mühürlemiş ve 60 yılda sadece bir kez sulanmış bir ekosistemin yaratıcısı olarak bahsedildi.