İçtiğiniz su henüz hücrelerinize veya kan dolaşımınıza karışmış değil, çünkü suyun mideden bağırsağa geçip emilmesi en az 10 ile 20 dakika sürer. Hemen ardından yaşadığınız o ani ter boşalmasının asıl nedeni, susuz kalmış vücudunuzun sıvı takviyesini hissettiği anda ter bezleri üzerindeki tasarruf kısıtlamasını refleks olarak kaldırmasıdır.
Sıcak havalarda vücut iki hayati görev arasında sıkışıp kalır. Bir yanda organları ve beyni aşırı ısınmadan korumak için terlemek zorundadır, diğer yanda kan hacmini ve tansiyonu korumak için elindeki sıvıyı kaybetmemeye çalışır. Dehidrasyon başladığında hipotalamus, kan hacmi çökmesin diye ter bezlerine giden sinyalleri biraz kısar ve terlemeyi baskılar.
Siz o iki şişe suyu kana kana içtiğiniz an, henüz tek bir damla su bile emilmeden, ağız, yutak ve özellikle midedeki gerilme reseptörleri devreye girer. Midenin gerilmesiyle birlikte vagus siniri üzerinden hipotalamusa doğrudan bir sinyal iletilir. Mesaj gayet nettir: "Sıvı takviyesi geldi, tasarruf modundan çıkabilirsiniz."
Buna fizyolojide emilim öncesi (pre-absorptif) terleme refleksi denir. Hipotalamus bu sinyali alır almaz sempatik sinir sistemi aracılığıyla ter bezlerini anında aktive eder. Vücut, dakikalardır içeride tutmak zorunda kaldığı ısıyı bir an önce atmak için deride yoğun bir terleme dalgası başlatır. Laboratuvarda kırk derece sıcakta santrifüj beklerken içilen bir bardak suyun insanı sırılsıklam yapması da Reviewer 2 kabusları kadar gerçek ve kaçınılmaz bir biyolojik reflekstir.
Kaynaklar
-
Takamata, A., Mack, G. W., Stachenfeld, N. S., Nadel, E. R.. Rapid Restoration Of Sweating And Cutaneous Vasodilation After Fluid Ingestion In Dehydrated Humans. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı