Hitler gerçekten canavardı evet. Zaten 8 milyon Yahudi, çingene, engelli ve sakat insanı öldüren bir kişinin canavar olmadığını iddia etmek insanlık dışıdır. Sorunun ikinci kısmı hayır sadece Hitler canavar değildi. O dönemde neredeyse bütün dünyada faşizm vardı. Siz o dönemin Amerika’sında ırkçılık yok mu sanıyordunuz? O dönem Amerika’da zencilere o kadar kötü davranılıyordu ki zencilerin çoğu ülkesine bağlılık bile hissetmiyordu. Aynısı İngiltere’de de vardı, Japonlar Çinlilere ya da Korelilere de ırkçılık yapıyordu, Yunanlılar Türklere ve Bulgarlara karşı… Bu liste uzar. Bu yapılan ırkçılıklar ve aşırı milliyetçilikler dünyanın büyük bir bölümünde vardı ve hükümette destekliyordu. Yani tek canavar Hitler değildi, o sadece işini en abartan kişiydi. O dönem Hitlere kimse dur demedi çünkü Fransa ve İngiltere zayıf kişilerce yönetiliyordu ve Almanya’nın savaş tehditinden çekiniyorlardı. Sovyetler de kendine dost arıyordu ve yanlış kişileri seçtiler. Ciddi anlamda savaş kaçınılmaz olana kadar herkes çok az şey yaptı. Hitler ülkeyi Yahudilere karşı kışkırttı çünkü Almanya 1. Dünya Savaşı sonrası çok aşağılanıyor. Yani ağır anlaşmalar imzalıyor, asker sayısı düşüyor, toprakları parçalanıyor, ekonomi rezalet bir hale giriyor ve siyasiler de çok bölünmüş ve kargaşa halinde idi. Bu sebeple gerçekten bir kurtarıcı olarak gördüler ve hitlerin şu konuda takdir etmek gerek bataklıktaki bir ülkeyi sanayi olarak iyi yüceltti. Antisemitizm Avrupa’da yaygın bir görüştü zaten. Herkes böyle düşünüyordu demiyorum ama Avrupa o zamanlar aşırı milliyetçiydi. Kendi ülkesinde başka bir ırk olan ve bir günah keçisi verilirse, üstüne üstlük bunun için yoğun propaganda uygulanırsa olacağı buydu. Bu soru basit bir şekilde anlatılamaz ama, Hitlerler oluşmaması için gerekli düzen öncelikle aşırı “otoriter” bir rejimin gelmemesi ve bir güç dengesi olması gerekiyor. Bir de halkın bu kadar itaat etmemesi, 3 maymunu oynamamaları gerekiyor. Ortada bir yanlış varsa buna dur demeliler. O sebeple hem eğitim hem de para ve diğer şeyler için doğruluğundan vazgeçmeyen kaliteli bir halk gerekli.