Sorulara Dön
13
Astronomi & Kozmoloji

Evren'in merkezi neresi?

Evren, büyük patlama yoluyla bir nokta halinden başladıysa, şu andaki evren içinde bu noktanın spesifik lokasyonu nerede? Böyle bir merkez var mı?

7
2,929 görüntülenme
Teşekkür (9)
Hatırla (3)
Takip (5)
Paylaş
Reklamı Kapat
7 Cevap

Cevap: Hiçbir yer veya her yer. Bunu daha iyi anlamak için şu soruda anlattığım defter analojisine geri dönelim. Genişlemeden önceki Evren (yeşil noktaları olan sayfa) ile genişlemeden sonraki Evren’i (pembe noktaları olan sayfa) merkezdeki nokta sabit olacak şekilde karşılaştırırsak elde edeceğimiz şekil şöyledir:

Bu defa iki resmi karşılaştırmayı ortadaki noktanın sol üstündeki noktayı merkez alarak yaparsak şöyle bir şekil elde ederiz:

Görebileceğiniz üzere ilk karşılaştırmada sabit aldığımız noktadan uzaklaştıkça pembe ve yeşil noktalar arasındaki uzaklık farkı gittikçe artıyor; bu da noktaların merkezi sabit aldığımız noktaymış hissini uyandırıyor. Fakat ikinci karşılaştırmada sabit aldığımız nokta farklı olduğu halde bu defa noktaların merkezi bu karşılaştırmada sabit aldığımız nokta gibi görünüyor. Aynı şekilde Evren’de - siz nereden bakarsanız bakın - diğer her şey sizden uzaklaşıyormuş gibi gözükür.

Neden Evren’in merkezi olmadığını anlamak için verebileceğimiz başka bir analoji ise şişen balon analojisidir. Bir balonun yüzeyine noktalar çizdiğinizi düşünün. Balonu şişirdiğinizde balonun yüzeyi genişlediği için balonun üzerindeki noktalar birbirlerinden uzaklaşacaklardır. Birisi “Peki balonun üzerindeki noktaların merkezi neresi?” diye sorduğunda buna cevap veremezsiniz; çünkü merkezi yoktur.

3,013 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
23
Teşekkür (13)
Paylaş
23
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Kaynaklar

Bulunduğumuz noktadan uzaya bakarken ne kadar uzağa bakarsak o kadar geçmişe bakmış oluruz. Gözlenebilir evren genellikle küre şeklinde varsayılır fakat bunda şöyle bir paradoks vardır: evrenin en uzak noktasına bakarken "küresel evren"in sınırını görürüz yani büyük patlamayı; evrenin sınırı evrenin başlangıç noktasıdır. Evren'in merkezi gözlemcinin bulunduğu noktadır (gözlemci evrenin neresinde olursa olsun).

1,774 görüntülenme
2
Teşekkür (4)
Paylaş
2

"evrenin en uzak noktasına bakarken "küresel evren"in sınırını görürüz yani büyük patlamayı;"

Bence evrenin "sınırı" veya "başlangıç" noktası diye bir şey yok. Sonsuzluktan gelip sonsuzluğa gidiyoruz. Sonsuz olay bir şeyin merkezi de yok. Mesela, İstanbul'un merkezi coğrafi yönden şehrin tam ortasıdır, dünyanın merkezi nerede durduğuna bağlı bir şeydir. Fakat, evrenin merkezi diye bir şeyin olduğunu düşünmek veya bunu tartışmak bana aşırı gereksiz geliyor. Çünkü evren sonsuz olduğu için dünya veya İstanbul gibi limitli değil. Sürekli genişleyen bir şeyin merkezi neresi, sağı solu nerededir gibi konuları tartışmanın kendisi de bir sonsuzluğu getiriyor :)

994 görüntülenme
1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Evren, büyük patlama yoluyla bir nokta halinden başladıysa, şu andaki evren içinde bu noktanın spesifik lokasyonu nerede? Böyle bir merkez var mı? Diye sormuş, çağrı mert bakırcı n,.!!! ege özmeral cevap veriyor. Alıntıdır demiş. Fikir yok, araştırma yok, sadece aktarma, eğer büyük patlamaya inanıyorsan merkez de orasıdır, ve o büyük patlama nerede oldu?!?

0
Teşekkür
Paylaş
0

Bana göre, bu konuya evrendeki gök cisimlerinin merkezi (yani başlangıç noktası) neresidir? şeklindeki yaklaşım sanırım daha anlaşılır olacaktır.

Büyük Patlamayla birlikte, evrenin tek bir noktadan başlayarak kaotik bir şekilde genişlemeye başladığını ve bu genişlemenin halen devam ettiğini yapılan gözlemlerle (Doppler etkisi) anlayabiliyoruz. Kaotik sistemler, başlangıç koşullarına hassas bağlılık gösterir ve karmaşık bir içsel düzene sahiptir. Bu nedenle, başlangıç koşulları hakkında mükemmel bir bilgi olmadan gelecekteki gidişatını tahmin etmek her zaman başarısız olacaktır.

Amerikalı matematikçi ve meteorolog Edward Lorenz, 1963 yılında Ellen Fetter'in yardımıyla hava durumu tahminini modellemek için aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi Lorenz sistemi (ya da çekeri) diye adlandırılan bir model oluşturdu. Bu sistem, iki boyutlu akışkan davranışını simule etmek için ortaya atılan ve bilinen en meşhur kaotik sistemdir. Lorenz bu model ile kaos teorisine en büyük katkılarından birini yapmıştır. Çekerler kaotik sistemleri anlamamızı sağlar, yani kaosun matematiksel olarak vücut bulmuş halidir. Çekerlere baktığımızda karmaşıklıktan bir düzenin doğduğunu görürüz ve kaos teorisini açıklamak için sıklıkla kullanırız.

Her ne kadar "Kaostan Kozmosa" ifadesi bu olguyu açıklayabilmek için tam olarak doğru olmasa da, fiziksel evrenin anındaki durumunu belirtmek için kullanılabileceğini düşünüyorum. Buna göre, evrendeki gök cisimlerinin mevcut konumunu (ya da durumunu) bir düzen olarak adlandıralım. Evrendeki gök cisimlerinin düzlemsel yansımasının temsili bir geometrik modelini aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi oluşturduğumuzu düşünürsek, bu kaotik sistemin bir merkezi yani başlangıç noktası vardır. Ancak belirli parametreleri ve başlangıç koşulları bilinmediği sürece öngörülemezdir.

Kaos ve iki boyutlu uzay örneği
Kaos ve iki boyutlu uzay örneği
Abdullah Elen

Şekil (b)'de kırmızı nokta ile gösterilen yer başlangıç noktasını, siyan mavisi gök cisimlerini ve kesikli çizgiler ise gök cisimlerinin merkeze olan uzaklıklarını temsil etmektedir.

164 görüntülenme
0
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

Evrenin merkez noktası olması için bir başlangıç noktası olması gerekir. Eğer bir başlangıç noktası varsa ki oda zaten 13.7 milyar yıl önceki olan nokta biz evrenin genişlediğini söylüyoruz Big Bang'ten sonra hızla genişliyor eğer evren genişliyorsa 13.7 milyar yıl önceden gönderilen ışınların kaynağına baktığımızda arkasında da büyüyen sonsuz bir boşluk olur neden çünkü zaten evren genişliyor evren genişlemeye devam ettikçe başı ve sonu veya merkezi olmayacaktır. Kısacası biz evrenin merkezini belirlemek için başını bulmamız gerekiyor başı da olmadığına göre (Şahsi Fikrim) evren sonsuzdan gelip sonsuza gidiyordur. Bu da evrenin bırak merkezi başlangıcı olduğu konusunda bile kuşku uyandırır.

114 görüntülenme
0
Teşekkür
Paylaş
0

Bana kalırsa evren genişlediği için Doppler ile açıklanabilir. Evrenin merkezine Dünyadan baktığımızda tayfın kırmızıya kayması gerekiyor dalga boyunun artmasından dolayı. Dünya evrenin merkezinden uzaklaşıyor.

201 görüntülenme
0
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın