Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
15
Evren'in merkezi neresi?
Evren, Büyük Patlama yoluyla bir nokta halinden başladıysa, şu andaki Evren içinde bu noktanın spesifik lokasyonu nerede? Böyle bir merkez var mı?
3,787 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
6 Cevap
Bu Reklamı Kapat
Kabul Edilen Cevap
Ege Özmeral
Ege Özmeral ODTÜ Fizik öğrencisi

Cevap: Hiçbir yer veya her yer. Bunu daha iyi anlamak için şu soruda anlattığım defter analojisine geri dönelim. Genişlemeden önceki Evren (yeşil noktaları olan sayfa) ile genişlemeden sonraki Evren’i (pembe noktaları olan sayfa) merkezdeki nokta sabit olacak şekilde karşılaştırırsak elde edeceğimiz şekil şöyledir:

Bu defa iki resmi karşılaştırmayı ortadaki noktanın sol üstündeki noktayı merkez alarak yaparsak şöyle bir şekil elde ederiz:

Bu Reklamı Kapat

Görebileceğiniz üzere ilk karşılaştırmada sabit aldığımız noktadan uzaklaştıkça pembe ve yeşil noktalar arasındaki uzaklık farkı gittikçe artıyor; bu da noktaların merkezi sabit aldığımız noktaymış hissini uyandırıyor. Fakat ikinci karşılaştırmada sabit aldığımız nokta farklı olduğu halde bu defa noktaların merkezi bu karşılaştırmada sabit aldığımız nokta gibi görünüyor. Aynı şekilde Evren’de - siz nereden bakarsanız bakın - diğer her şey sizden uzaklaşıyormuş gibi gözükür.

Neden Evren’in merkezi olmadığını anlamak için verebileceğimiz başka bir analoji ise şişen balon analojisidir. Bir balonun yüzeyine noktalar çizdiğinizi düşünün. Balonu şişirdiğinizde balonun yüzeyi genişlediği için balonun üzerindeki noktalar birbirlerinden uzaklaşacaklardır. Birisi “Peki balonun üzerindeki noktaların merkezi neresi?” diye sorduğunda buna cevap veremezsiniz; çünkü merkezi yoktur.

3,868 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Live Science. (05 June 2019). Alındığı Tarih: 05 June 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  2. Yazar Yok. Ucr. (05 June 2019). Alındığı Tarih: 05 June 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
32
  • Raporla
Cevap
Evren Çayırlı
Evren Çayırlı Acemi Araştırmacı

Bulunduğumuz noktadan uzaya bakarken ne kadar uzağa bakarsak o kadar geçmişe bakmış oluruz. Gözlenebilir evren genellikle küre şeklinde varsayılır fakat bunda şöyle bir paradoks vardır: evrenin en uzak noktasına bakarken "küresel evren"in sınırını görürüz yani büyük patlamayı; evrenin sınırı evrenin başlangıç noktasıdır. Evren'in merkezi gözlemcinin bulunduğu noktadır (gözlemci evrenin neresinde olursa olsun).

1,998 görüntülenme
2
  • Raporla
Cevap
Murad Abi
Murad Abi Bu ne anlamadım

"evrenin en uzak noktasına bakarken "küresel evren"in sınırını görürüz yani büyük patlamayı;"

Bence evrenin "sınırı" veya "başlangıç" noktası diye bir şey yok. Sonsuzluktan gelip sonsuzluğa gidiyoruz. Sonsuz olay bir şeyin merkezi de yok. Mesela, İstanbul'un merkezi coğrafi yönden şehrin tam ortasıdır, dünyanın merkezi nerede durduğuna bağlı bir şeydir. Fakat, evrenin merkezi diye bir şeyin olduğunu düşünmek veya bunu tartışmak bana aşırı gereksiz geliyor. Çünkü evren sonsuz olduğu için dünya veya İstanbul gibi limitli değil. Sürekli genişleyen bir şeyin merkezi neresi, sağı solu nerededir gibi konuları tartışmanın kendisi de bir sonsuzluğu getiriyor :)

1,212 görüntülenme
1
  • Raporla
Cevap
Abdullah Elen
Abdullah Elen Bilgisayar Bilimleri Araştırmacısı

Bana göre, bu konuya evrendeki gök cisimlerinin merkezi (yani başlangıç noktası) neresidir? şeklindeki yaklaşım sanırım daha anlaşılır olacaktır.

Büyük Patlamayla birlikte, evrenin tek bir noktadan başlayarak kaotik bir şekilde genişlemeye başladığını ve bu genişlemenin halen devam ettiğini yapılan gözlemlerle (Doppler etkisi) anlayabiliyoruz. Kaotik sistemler, başlangıç koşullarına hassas bağlılık gösterir ve karmaşık bir içsel düzene sahiptir. Bu nedenle, başlangıç koşulları hakkında mükemmel bir bilgi olmadan gelecekteki gidişatını tahmin etmek her zaman başarısız olacaktır.

Amerikalı matematikçi ve meteorolog Edward Lorenz, 1963 yılında Ellen Fetter'in yardımıyla hava durumu tahminini modellemek için aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi Lorenz sistemi (ya da çekeri) diye adlandırılan bir model oluşturdu. Bu sistem, iki boyutlu akışkan davranışını simule etmek için ortaya atılan ve bilinen en meşhur kaotik sistemdir. Lorenz bu model ile kaos teorisine en büyük katkılarından birini yapmıştır. Çekerler kaotik sistemleri anlamamızı sağlar, yani kaosun matematiksel olarak vücut bulmuş halidir. Çekerlere baktığımızda karmaşıklıktan bir düzenin doğduğunu görürüz ve kaos teorisini açıklamak için sıklıkla kullanırız.

Bu Reklamı Kapat

Her ne kadar "Kaostan Kozmosa" ifadesi bu olguyu açıklayabilmek için tam olarak doğru olmasa da, fiziksel evrenin anındaki durumunu belirtmek için kullanılabileceğini düşünüyorum. Buna göre, evrendeki gök cisimlerinin mevcut konumunu (ya da durumunu) bir düzen olarak adlandıralım. Evrendeki gök cisimlerinin düzlemsel yansımasının temsili bir geometrik modelini aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi oluşturduğumuzu düşünürsek, bu kaotik sistemin bir merkezi yani başlangıç noktası vardır. Ancak belirli parametreleri ve başlangıç koşulları bilinmediği sürece öngörülemezdir.

Kaos ve iki boyutlu uzay örneği
Kaos ve iki boyutlu uzay örneği
Abdullah Elen

Şekil (b)'de kırmızı nokta ile gösterilen yer başlangıç noktasını, siyan mavisi gök cisimlerini ve kesikli çizgiler ise gök cisimlerinin merkeze olan uzaklıklarını temsil etmektedir.

517 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Wikipedia. Lorenz System. (19 May 2021). Alındığı Tarih: 19 May 2021. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  2. M. Çetin Sever. Kelebek Etkisi Nedir?. (19 May 2021). Alındığı Tarih: 19 May 2021. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Cevap
Mert Boz
Mert Boz Mert Boz 7. Sınıf Öğrencisi

Evrenin merkez noktası olması için bir başlangıç noktası olması gerekir. Eğer bir başlangıç noktası varsa ki oda zaten 13.7 milyar yıl önceki olan nokta biz evrenin genişlediğini söylüyoruz Big Bang'ten sonra hızla genişliyor eğer evren genişliyorsa 13.7 milyar yıl önceden gönderilen ışınların kaynağına baktığımızda arkasında da büyüyen sonsuz bir boşluk olur neden çünkü zaten evren genişliyor evren genişlemeye devam ettikçe başı ve sonu veya merkezi olmayacaktır. Kısacası biz evrenin merkezini belirlemek için başını bulmamız gerekiyor başı da olmadığına göre (Şahsi Fikrim) evren sonsuzdan gelip sonsuza gidiyordur. Bu da evrenin bırak merkezi başlangıcı olduğu konusunda bile kuşku uyandırır.

306 görüntülenme
0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et