Evrim Ağacı Soru & Cevap
Puan Ver
0
Puan Ver

Evren neden tasarlanamaz?

Prof. Dr. Kerem cankoçak gibi ünlü fizikçiler evrenin tasarlanamayacağını söylüyorlar. Ben evrenin enden tasarlanamayacağını net bir şekilde öğrenmek istiyorum. Şimdiden cevaplarınız için teşekkürler.

1
Teşekkür
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
1 Cevap

Her hangi bir şeyin tasarım mı, kendiliğinden mi olduğuna karar verebilmek, öncelikle yeterli bir kavrayış, analiz, tanımlama gerektiriyor. Evreni anlama, kavrama, analiz edebilme konusunda net olarak tasarımdır, ya da değildir diyebileceğimiz seviyede değiliz malesef. Bazılarımız bilebildiğimiz, elde edebildiğimiz bulgular üzerine yorum yapıyor, kimilerimiz de bilmediklerimiz üzerine yorum yapıyor. Yani yüzde 4ünden haberimiz olduğu, halen anlamaya uzak olduğumuz madde evreni, ve geri kalan da kara enerji ve kara maddeyi düşünürsek, bütünsel net bir çıkarımda bulunmanın uzaklığını anlayabiliriz. Bilindik deterministik işleyiş bile, henüz neden arka planını tam olarak anlamaya uzak bir karmaşıklığa sahip. Bu bir. İkincisi de, kuantum mekaniğinin anlaşılamaz yapısı. Burada bizim klasik bakış açımız bir duvara çarpıyor. İşte olasılıklar okyanusunu tanımlama çabası üzerinden, rastgeleliği merkeze koyarak evren rastgele oluşmuştur diyen bilim insanları var. Ancak biliyoruz ki, bu öznel bir çıkarım. Anlamaya uzaklık açısından en çaresiz kaldığımız alan da parçacık düzeyinde karşımıza çıkıyor. Biyolojinin oluşumu, beyin gibi veri işleme aracının, zihin gibi biyoloji üstü sonuçların varlığına dayanarak, maddeyle tam olarak açıklanamayan fenomenler merkezinde, tasarım olamaz diyen görüşler de var. Burada da açıklayabiliyor olduğumuz, tam olarak anladığımız bulgular üzerine yapılmış bir tanım görmüyoruz. Şimdilik biyoloji üstü. Şimdilik açıklanamaz. Bir de her açıklanamazlık üzerine tasarım argümanı kurarsak, her açıklamada tekrar tekrar geçersizleşecektir. Tasarlanamazlık öngörüsü tabii ki bilimsel zeminlere dayanarak ifade ediliyor, ancak düne kadar fiziksel etkileşimleri de öngörülemez olarak biliyorduk. Denklemlere dökene kadar bir çok basit fiziksel etkileşimi tanımlayamıyorduk. Kaldı ki, parçacık seviyesindeki etkileşimleri tanımlayabilelim. Burada temel olan şey, tanımlanamazlıktır. Bilinemezliktir. Kanaat olarak tasarımlanamaz ya da tasarım olabilir şeklindeki ifadeler kesinlik değil, olasılık belirtir.

Anlıyoruz ki, tasarım ya da değildir demek, öznel bir çıkarım, hatta yargıya yaklaşan bir çıkarım olacaktır. Her yönüyle anlamış, kavramış olsaydık, evren için tasarım mı değil mi diye tartışmıyor olurduk.

Bilmediklerimizin farkındalığı, bilecek olduklarımızın basamağı galiba her durumda.

Teşekkür (1)
Paylaş
2

Kaynaklar

  1. Kaynak
  2. Kaynak 2
Cevap Ver
Bu soru yeni cevap alımına kapatılmıştır. Tekrar açılana kadar lütfen diğer soruları ziyaret ediniz.
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Ben; Einstein'ın beyninin kıvrımları veya kütlesiyle, onunla neredeyse eşit yeteneğe sahip kişilerin pamuk tarlalarında ve terhanelerde yaşayıp öldüğü gerçeğinden daha fazla ilgilenmiyorum.”
Stephen Jay Gould
Geri Bildirim Gönder