Depremler dağlık bölgelerde mi olur?

Yok öyle bir şey, depremin dağı ovası olmaz, fay hattı nerede kırılıyorsa sarsıntı orada olur. Şehirde plazalarından bakıp doğayı sadece belgesellerden tanıyanlar dağlık yerleri tehlikeli zannediyor ama asıl tehlike bizim Çukurova, Amik gibi bereketli, dümdüz ovalardadır.

Depremler, yer kabuğundaki tektonik levhaların birbirini itmesi veya sürtünmesiyle biriken enerjinin boşalmasıdır. Dağlar da tam olarak bu kıta levhalarının milyonlarca yıl boyunca çarpışıp kırışmasıyla oluşur. Yani dağlar depreme neden olmaz, dağlar o tektonik hareketlerin, yani geçmiş depremlerin bir sonucudur. Elbette bu hareketli fay hatları çevresinde dağlar yükseldiği için buralarda sık sarsıntı görülür ama tek adres orası değildir.

Bizim için asıl kritik olan, üzerinde durduğumuz toprağın yapısıdır. Dağlık bölgeler genellikle sağlam kayalık olduğu için sarsıntı dalgasını daha az iletir. Ama bizim pamuk, buğday ektiğimiz o düz ovalar, binlerce yılda nehirlerin taşıdığı alüvyon dediğimiz yumuşak, gevşek topraklarla doludur. Fay kırıldığında, bu yumuşak zemin deprem dalgasını bir jöle gibi sallayıp büyütür. Sonra o verimli tarım arazilerinin ortasına diktikleri binaların nasıl çöktüğünü görürsünüz. Kısacası, deprem her yerde olur; mesele faya uzaklık ve ayağını bastığın zeminin kaya mı yoksa tarla mı olduğudur.