Baskın genler çekinik olabilir mi?

Kısa cevap: Hayır, baskın bir gen keyfi olarak karar değiştirip çekinik hale gelmez. İnsanlar sıklıkla "baskın" kelimesini popülasyonda "en yaygın" olanla karıştırır. Evrimsel bir süreç sonucunda dünyadaki herkes mavi gözlü bile olabilir, ama bu mavi gözü baskın yapmaz; sadece gen frekansını artırır.

Baskınlık ve çekiniklik, bir genin moleküler düzeydeki işleviyle ilgilidir. Kahverengi göz aleli, irise rengini veren melanin pigmentini üreten çalışan bir biyokimyasal sistemdir. Mavi göz aleli ise bu pigment üretiminin sekteye uğradığı bir mutasyonun sonucudur; yani ortada üretilen bir boya yoktur. Televizyondaki olay yeri inceleme dizilerinde DNA zincirleri neon ışıklar altında fırıl fırıl dönerken senaristler genetiği kafalarına göre bükebilir. Ancak gerçek bir laboratuvarda, olay yerinden kazıdığımız kurumuş bir kan lekesinden şüphelinin fiziksel profiline ulaşırken bu acımasız biyokimya kurallarına güveniriz. Çalışan bir protein fabrikası (kahverengi), çalışmayan veya eksik olanı (mavi) hücresel düzeyde her zaman maskeler.

Mavi göz alelinin ileride kahverengiye baskın hale gelebilmesi için, mevcut genin tamamen farklı bir mekanizmayla yeni ve melanin üretimini baskılayacak kadar aktif bir protein üretecek şekilde tekrar mutasyona uğraması gerekir. Bu uçuk senaryoda bile o gene teknik olarak bugünkü "mavi göz geni" diyemeyiz. Kısacası, dünyadaki son kahverengi gözlü insan morg masasına yatana dek, taşıdığı gen maviye karşı genetik olarak daima baskın kalacaktır.